في هذا الكتاب تحلل مونتيسوري خصائص واحتياجات الأطفال أولا من سن السابعة حتي سن الثانية عشر، وتؤكد على أنه عند إعداد بيئة خاصة، يصبح من السهل على المراهق أن يكيف نفسه لمجالات النعليم الخاصة باأطفال الأكبر بشكل طبيعي... تختبر "ماريا مونتيسوري" في هذا الكتاب الاعتبارات التعليمية للطفل الأكبر سناً، المراهق، وحتى طالب الجامعة الناضج، آخذة في الاعتبار كل مستوى، وتستهدف النهج الأمثل لدعم النمو.
Maria Montessori was an Italian physician, educator, philosopher, humanitarian and devout Catholic; she is best known for her philosophy and the Montessori method of education of children from birth to adolescence. Her educational method is in use today in a number of public as well as private schools throughout the world.
Đây có thể được xem như cái nhìn tổng quan của Maria Montessori về định hướng và phương pháp giáo dục cho trẻ ở giai đoạn Tiểu học (7 tuổi đến 12 tuổi). Tuy nhiên, nếu nhìn theo chiều dài một loạt các quyển sách của bà thì mình có cảm giác như quyển này bà viết "chơi cho vui". (Có thể là bà viết nó lúc về già?). Cấu trúc nội dung khá lỏng lẻo, nếu tách ra từng chương thì hay, nhưng khi tổng hợp lại thì giống như một người có các chi và cơ không được săn chắc. Có thể nói, nếu bên Fiction có thể loại gọi là "Tản văn" thì quyển "Từ tuổi ấu thơ đến tuổi thanh thiếu niên" của Maria là một "Tản văn" của Non-Fiction.
Nội dung quyển sách giống như những nét phác thảo bằng chì hơn là những quan điểm và hệ thống luận điểm vững chắc cho giai đoạn giáo dục trẻ em từ 7 đến 12 tuổi. (Dù đây đang là nội dung mình rất cần tìm hiểu). Nếu "Bí ẩn tuổi thơ" và "Trí tuệ thẩm thấu" là hai quyển sách thể hiện cực kỳ thuyết phục, rõ ràng và chặt chẽ thế giới quan của Maria Montessori về trẻ em giai đoạn từ 0 -6 tuổi (Và rộng ra hơn là bản thể con người và nguồn gốc của sự sáng tạo ), thì ngược lại, "Từ tuổi ấu thơ đến tuổi thanh thiếu niên" lại không thể hiện cái nhìn sâu sắc, thông tuệ và tinh nhạy của Maria Montessori về đối tượng trẻ 7-12 như ở hai quyển kia, dĩ nhiên tính đến cả việc không có được những luận cứ sắc sảo và kinh nghiệm thực tế cụ thể. Điều này cũng khá dễ hiểu vì toàn bộ sự tập trung và công trình nghiên cứu của bà về tư tưởng và phương pháp giáo dục đều tập trung vào giai đoạn trẻ sơ sinh cho đến 6 tuổi, nên có thể nói Maria Montessori hoàn toàn chuyên sâu cả về mặt kiến thức lẫn thực nghiệm với trẻ ở giai đoạn này, và cuốn "Từ tuổi ấu thơ" chỉ như một bản phác thảo mở rộng từ cái lõi ấy.
Nếu muốn tìm hiểu về tư tưởng và phương pháp của Maria Montessori về giáo dục nói chung cũng như giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi nói riêng thì có lẽ nên đọc quyển "Bí ẩn tuổi thơ" đầu tiên. Quyển này với mình có thể được xem như toàn bộ tư tưởng và tinh thần chung cho sự nghiệp giáo dục của bà cùng với toàn bộ hệ thống thế giới quan về con người. "Trí tuệ thẩm thấu" thể hiện và khẳng định cái lõi trong phương pháp giáo dục của Maria Montessori. Các quyển khác như "Trẻ thơ trong gia đình", "Khám phá trẻ thơ" có thể được xem như những tài liệu và quan điểm bổ sung cho hai quyển này.
Với quyển "Từ tuổi ấu thơ", các phần trình bày về các kiến thức hóa học, vật lý, cũng như địa lý...v.v... có thể được hiểu như những ví dụ của Maria Montessori trong phương pháp giảng dạy cho trẻ nhỏ giai đoạn 7-12 tuổi (Tạo ra ấn tượng - Khơi gợi - Cung cấp định nghĩa chính xác - Bắt nhịp được với sự tưởng tượng của trẻ - Đại khái là gieo mầm bằng cách cung cấp cho đứa bé một ấn tượng tổng quan nhất. Điều nghe tưởng dễ mà kì thực lại rất khó). Tuy nhiên đây có vẻ như là một mảnh đất còn để ngỏ với bà, giống như một tòa nhà còn cần được xây thêm nữa. Mặc dầu vậy, quan điểm của Maria Montessori trong quyển sách này khá thống nhất với hệ tư tưởng xây dựng con người của bà trong những quyển sách khác và nó đóng góp, bổ sung thêm để hoàn thiện hệ tư tưởng có thể nhìn nhận là rất đẹp đó.
في البدء عانيت الكثير لأتمكن من التركيز والاستمرار في قراءة الكتاب. انطباعي عن الكتاب والفائدة التي كنت أتأملها من الاطلاع عليه خصوصا أن الكتاب يعود لكاتبه ومتخصصة في مجال التربية والطفولة لم يكن بالمستوى الذي كنت أتأمله. ثم أن عنوان الكتاب كان بعيداً كل البعد عن محتوه وبالخصوص العناوين التي تتعلق بالماء والتجارب الكيمائية وباقي العناوين التي تلتها حتى نهاية الكتاب. قرأت التعليق والمراجعات السابقة كلها كانت لأشخاص لغير الناطقين بالعربية، وكان الجميع يشيد بالكتاب ومحتواه، ولفت انتباهي تعليق أحدهم وكان نصها ما يلي: "الكتاب العظيم! بالطبع علينا أن نأخذ في الاعتبار الوقت والسياق الذي كتب فيه. على أية حال، هناك العديد من الأفكار الصحيحة حول هذه الفترة من الطفولة/المراهقة. كانت مونتيسوري عبقرية.". أتصور أن هذه القارئة انتابها شيء من خيبة الأمل لما قرأت ولذا اعتبرت عذر (فترة كتابة هذا الكتاب) بحيث أنه لا يمكن أن ينطبق محتواه لكل وقت وزمان. ما أثار حفيظتي الاسهاب الفاحش بل تخصيص عناوين خاصة لبعض العناصر الحيوية كـ (الماء) بحيث قامت الكاتبة باستعراض تفصيلي لمكونات الماء وكأننا في درس فيزياء أو كيمياء وليس في بحث خاص بالتربية ومعرفة أساليبها وطرقها الصحيحة.
لا أعلم، لعل ادراكي واستيعابي لم يصل إلى مستوى الهدف الذي من أجله كُتِبَ هذا الكتاب.. إلا أنني لم أجد ضالتي التي كنت أبحث عنها في هذا الكتاب.
Maria Montessori provides an overview of her method for all age groups in this concise volume. The appendices constitute the core foundation of her vision for adolescent education, which was my primary motivation for reading the book. She proposes that 12-18-year-olds should live together on a residential farm to experience a complete micro-economy. This allows students to learn all of the core skills required for adulthood in a manageable context. On that farm, students cook the meals, build and maintain the structures, manage the finances, care for the garden and animals, produce goods and services for sale to the broader community, and manage a bed and breakfast.
Maria Montessori's guidance for how to structure and teach classes from 3-12 years is extremely detailed and elaborate, but her guidance for Adolescents is much more general. This is probably due both to the fact that she focused more on the younger grades during her life and perhaps also due, in part, to the fact that the adolescent environment varies much more than the younger grades to accommodate the specific needs and constraints of each community. Indeed, few adolescent programs manage to include the full age range through 18, often limiting themselves to middle school and then sending students off to more traditional high schools.
Few pedagogical approaches resonate more with my own experience and intuition as much as authentic AMI Montessori. For the moment, I've only taken the AMI Montessori Adolescent Orientation, but I look forward to doing the full certification in Europe. Unfortunately, like so many pedagogical institutions, the American counterparts have become increasingly woke, integrating critical race theory into the core Montessori training. I'm hoping to be able to take the training in Europe before the window of opportunity with the sage trainers of my parent's generation retire.
I was interested in why there are so many Montessori nurseries and barely any primary/ secondary schools. This explained why to me - most of her recommendations for how to educate the whole child feel like things parents could easily do (e.g. encourage a teenager to get a job). Interesting, but didn't feel groundbreaking in the same way her work on early childhood does.
Great book! of course we have to take in consideration the time and context that it was written. Anyway, many many valid insights about this period of childhood/teens. Montessori was genius.
Un peu moins complexe que l'Enfant, cette suite s'intéresse à la pédagogie des 7-18 ans. On y retrouve moins de situations vécues, mais plein d'exemples aidant à s'approprier la méthode. Je suis encore surprise de la modernité de cette pensée qui date pourtant de 1948...