Zagrajmy jeszcze raz. O złotej epoce gamingu w Polsce

by Arkadiusz Kamiński

Gry wideo to bilet do świata wspomnień. Pamiętasz tę ekscytację, która buzowała w tobie po odpaleniu komputera lub konsoli? Takie chwile na zawsze zapisują się w głowie. Dla wielu z nas to właśnie wtedy narodziła się miłość do gier. Nostalgia level 1000.

W Polsce na przełomie wieków działa się magia. Do naszej szarej rzeczywistości zaczęły przenikać zachodnie cuda techniki. Gry stały się oknem na nowoczesny świat, a także wspólnym językiem, jakim posługiwaliśmy się, tworząc społeczności fanów gamingu.

Ta książka to powrót do tych momentów, pełnych emocji i przeżyć, które definiowały nasze dzieciństwo. To opowieść o tym, jak gry wideo kształtowały całe pokolenie dorastające w latach 90. i na początku XXI stulecia.

Genres: Nonfiction

391 pages, Hardcover

First published November 1, 2024

Reviews

[Tomasz · Rating 4 out of 5]

Nostalgiczna podróż do przeszłości, ale bardzo luźna, przypominająca opowieść lub podcast, którego słucha się z ogromną przyjemnością. Jednocześnie target tej książki jest dość wąski i nie tak uniwersalny, jak mogłoby się wydawać. Na pewno jest to świetny prezent dla społeczności arhn.eu, spędziłem kilka przyjemnych godzin na lekturze, podczas której cofnąłem się do dzieciństwa.

[Jarek Roszczewski · Rating 5 out of 5]

Wspaniała, lekka pozycja.
Autor zabiera w nostalgiczną podróż którą przeszedł każdy gracz dorastający w latach 90tych i 2000nych

[eternalblueangel · Rating 2 out of 5]

Treścią bardziej przypomina transkrypcję podcastu. Jest za to miejscami zabawnie, bardzo nostalgicznie, dałbym 4/5, ale ogólne wrażenie skutecznie psują komentarze redaktora. Są, moim zdaniem, wydumane, niepasujące do kontekstu, wybijające z rytmu. Albo po prostu głupie - cytat ze str. 252: “Arek,stop! Jeśli ktoś nie kojarzy tego telefonu po nazwie modelu i zlepku cyfr, to mamy ogromny, ogromny, ogromny problem! Jaki? Jeszcze nie wiem! Po co te pytania? Ale to gigantyczny problem!”. Do tego komentarze zajmują zwykle pół strony (taka duża czarna ramka z awatarem), do ich wydrukowania naprawdę szkoda tuszu i zasobów środowiska. Chętnie posłuchałbym opowieści autora, ale już nie w formie książki.

[Karol · Rating 4 out of 5]

Sympatyczna podróż po dawnych czasach. W moim przypadku są to tutaj przede wszystkim Pegasus, Pokemony i Dragon Ball. Fragmenty traktujące o historii gier ogólnie byłyby dla mnie zapewne bardziej ciekawsze, gdyby nie to, że jakiś czas temu obejrzałem ~6-godzinne YT video o całej historii gier (niech żyje kanał NeverKnowsBest), niemniej zawsze przyjemnie konsumuje się te opowieści.

Najsłabszym punktem były dla mnie wywiady, bo a) widziałem już materiał z Władysławowa na kanale, przez co ta rozmowa niewiele wniosła; b) w drugiej rozmowie śledzenie zachwytów nad Kojimą nudziło na tle reszty książki.

I chyba zabrakło Gothica? Choć nie jestem teraz pewien (skleroza)... Pominięcie tego fenomenu przy przechadzce po polskim gamingu byłoby zaskakującym posunięciem. Szkoda też, że przy grach przeglądarkowych nie wspomniano o "polskiej Tibii", czyli Margonem - swego czasu spędziłem tam duuużo czasu.

[Przemek · Rating 4 out of 5]

Odbyłem niesamowitą podróż do przeszłości i choćby dlatego polecam tą książkę każdemu komu bliskie są gry. Jak się okazuje, nie tylko ja w młodości aby w coś pograć „wpraszałem” się do kolegi/kuzyna na całe popołudnie 😊 nie mówiąc już o „rozgrywaniu” Settlersów na kartce A4. Zapomniane wspomnienia wróciły!

[Asia · Rating 5 out of 5]

Wspaniała podróż ❤️

[Tomasz Blaszak · Rating 3 out of 5]

Definicja sentymentu, aż bym sobie pograł w te dawne hity. Przyjemna anegdotowość, znośny humor, lekko się czyta

[Martwy mem · Rating 5 out of 5]

Czuję się jakbym zapytał wujka o to jak kiedyś się grało, nie wiem skąd moje zamiłowanie do tego tematu, może to dlatego, że AVGN pomogło mi w nauce angielskiego i "miłości" do każdej gry...

Przy okazji niech pierwszy rzuci kamieniem kto nie grał w CMR 2.0 ze źle skonfigurowaną kierownicą, z teksturami polskich rajdówek.

Taka jedna drobna acz znacząca rzecz brakowało mi numerów stron przy niektórych z nich, więc jak zamknąłem książkę a nie była ona w jakimś znaczącym punkcie (szczególnie w wywiadach) to ciężko mi się było połapać.

[Yivrett · Rating 5 out of 5]

"Zagrajmy jeszcze raz" autorstwa Arkadiusza "Dark Archona" Kamińskiego, wydana przez Wydawnictwo Altbuch
Książkę kupiłem samodzielnie.

„Zagrajmy jeszcze raz” to sentymentalna podróż do lat 90. i początku XXI wieku – czasów pierwszych komputerów, kultowych konsol i narodzin polskiej kultury gamingowej. To książka pełna nostalgii, anegdot i wspomnień, które przypomną, dlaczego pokochaliśmy gry wideo i jak na trwałe wpisały się w nasze życie.

Serwis arhn.eu jest dla mnie niezwykle istotny. Jestem cichym fanem, który wspiera ulubionego twórcę na platformie Patronite, ale nie uczęszczam na streamy, nie komentuję filmów czy postów, nie jeżdżę na targi gamingowe. Mimo to Dark Archon po prostu był w odpowiednim miejscu i czasie, kiedy najbardziej tego potrzebowałem - prowadził streama, grając w Tomb Raidera na konsoli N-Gage, dzięki czemu chociaż na chwilę zapomniałem o problemach, które wtedy miałem. Od tego czasu oglądam wszystkie materiały na YouTubie i większość zapisów ze streamów (też na YouTubie) i dorzucam symboliczne 20 zł miesięcznie dla najbardziej komfortowej redakcji w Polsce. Plus - złapałem bakcyla retro!

Od autora jestem młodszy o 8 lat. Kiedy minęły lata 90., ja miałem 4 lata, więc naturalnym okresem "dzieciństwa" był dla mnie początek XXI wieku - lata 2000-2010. Ale już wtedy złapałem gamingowego bakcyla i stałem się graczem. Był taki czas, że się tego wstydziłem, mając błędne wyobrażenie, jak ludzie odbierają stereotypowych graczy. Ale musiałem do tego dojrzeć. Teraz jestem dumny ze swojego hobby, mimo że nie gram już tak dużo jak w dzieciństwie.

"Zagrajmy jeszcze raz" to przewspaniała, komfortowa książka, która zabiera Cię w nostalgiczną podróż. Wręcz nie można się od niej oderwać, a uśmiech nie schodzi z twarzy. Książka porusza wiele ciekawych elementów historii gamingu w Polsce, z którymi każdy gracz miał wtedy do czynienia: chińskie podróbki konsol, pierwsze telefony, kody do gier, piractwo, kolekcjonowanie Pokemonów z chipsów, pierwszy dostęp do internetu, kawiarenki i, co najważniejsze, KAWIE W GRACH!

Każdy z rozdziałów ma swoją duszę, a głównie dlatego, że nie jest spisem suchych faktów, lecz historią redaktora naczelnego arhn.eu z dodatkiem Andrzeja Kotarskiego i Zbyszka Piotrowicza. Bardzo lubię to podejście humanistyczne w książkach, dzięki któremu każda strona jest wypełniona emocjami, które wraz z autorem współodczuwamy.

Jestem zakochany w "Zagrajmy jeszcze raz". Mimo dużej konkurencji to będzie na pewno najlepsza książka, którą przeczytałem w sierpniu. Zapewniła mi niezwykle dużo radości, uśmiechu, nostalgii i świnek morskich. Wady? No, w sumie nie wiem, jak odbierze książkę ktoś, kto nie zna serwisu arhn.eu. Mi lektor - Arek - "czytał" w głowie całą książkę, a z jego poczuciem humoru mi po drodze.

Co mogę więcej dodać? Polecam całym sercem serwis arhn.eu i książkę "Zagrajmy jeszcze raz". Dla nerdów i retro freaków, jak ja, to Złoty Graal, który po prostu trzeba mieć na swojej półce - brakuje tylko obok małej pluszowej kawii domowej. Dla mnie nieobiektywne 10/10!

[Grzegorz Grobelny · Rating 2 out of 5]

Książka miała być nostalgicznym biletem w przeszłość. Jak wyszło? Książkę czyta się bardzo szybko i jest to ogromna zaleta, głównie ze względu na to że nic porywającego w niej nie ma. Jeżeli ktoś interesuje się branżą, to przeczytał już to wszystko gdzieś indziej i w znacznie lepszej formie. W kilku miejscach autor "pamięta" świat inaczej niż było w rzeczywistości i o ile przy pisaniu memento to zabieg zrozumiały, o tyle pisząc o historii gamingu to już się trochę narracja rozjeżdża. Spodziewałem się zdecydowanie czegoś innego, zwłaszcza że autora znam z jego kanału na YT gdzie poziom contentu jest zawsze wysoki.

Wstawki Kotarskiego są kompletnie z kapelusza, nie wiem jaki był w ogóle ich cel - są irytujące, nie wnoszą nic ważnego/ciekawego. Mają formę takiego kolegi tryharda, który na siłę stara się zaistnieć w towarzystwie - Wszyscy tylko kiwają głową i wracają do swoich rozmów. Można tego nie czytać, nic się nie straci.

I teraz wisienka na torcie: książka ma około 400stron. Nie chciało mi się już tego liczyć ale myślę że spokojnie 1/4 tego to puste strony. Jest ich ogrom, rekord to chyba 11 pustych stron (bądź też z nikłą zwartością) pod rząd. Separatory pomiędzy rozdziałami, puste strony, idiotycznie wstawione zdjęcia kompletnie z czapy (najlepsza jest maszyna Gutenberga na całą stronę - to tak jakby ktoś nie wiedział jak powstała ta książka). Gdyby pozbyć się tego wszystkiego, do tego przeredagować i sformatować porządnie tekst - książka z trudem przekroczyłaby pewnie 200 stron.
Podsumowując - przeczytać można, kupować kategorycznie nie warto.

[Piotr Gabryelczyk · Rating 5 out of 5]

Świetna książka, pochłonąłem ją w ekspresowym tempie. Bardzo dobrze i przyjemnie autor przekazuje wiedzę, jak i swoje przemyślenia o wspomnieniach poruszanych tematów. Być może moje pozytywne odczucia wobec narracji wywodzą się z tego że jestem wieloletnim fanem serwisu arhn.eu, i jest ten sposób narracji znany. Ale wydaje mi się, że spodoba się również osobom niezaznajomionym z arhn. Jedyne drobne zarzuty jakie mam dotyczą trzech rzeczy. Jeden to zaniżona jakość niektórych zdjęć. Oczywiście zdjęcia stare i z archiwów to norma, ale wydaje mi się że te "nowe" zostały obarczone filtrem retro, aby wpisać się w stylistykę wydania książki. Wg mnie, był to zabieg niepotrzebny, i trudniej było dostrzec ich treść. Drugi problem to częsty brak numeracji stron, zwłaszcza w dziale z wywiadem. Trzeci to pewna nieścisłość w rozdziale poświęconym Małyszomanii. na stronie 204, autor pisze że gra była słaba, bo kosztowała zaledwie 20 złotych (jej niska cena miała oznaczać produkt niskiej jakości) po czym opisuje same jej zalety, nie wyjaśniając co tak naprawdę było w niej złego. Mimo tych małych niedociągnięć uważam że jest to pozycja 10/10, i każdy gracz niezależnie od wieku wyciągnie z niej coś fajnego i mądrego. A czytelnik nie będący graczem, może zrozumie chociaż w małym stopniu zajawkę i nostalgię graczy :)

[Msr2d2 · Rating 4 out of 5]

Niby książka, ale jednak czasopismo o grach. A może kolejny materiał wideo od Dark Archona. W zasadzie wszystko po trochu ze swoimi zadami i waletami oraz dużą dawką memicznych tekstów.

Zacząć należy od faktu, że faktycznie jest to książka. Składa się bowiem z okładki i bloku zbudowanego ze składek, ma rozdziały i podrozdziały, stronę redakcyjną i takie tam. Niemniej sam projekt całości momentami bardziej przypomina dawniejsze czasopisma o grach. Pojawiają się dodatkowe okienka, a część stron z tekstem głównym ma zupełnie inny styl graficzny, bo tak. Gdzieniegdzie pojawiają się drobne babole edytorskie czy przypadkowe błędy w doborze koloru fragmentów słowa drukowanego. Niemniej wszystko to schodzi na drugi plan ze względu na poruszony temat (jestem dzieckiem tych czasów) i sposób jego prezentacji przez autora. Jako wieloletni podglądacz kanału arhn.eu niby czytam, a tak po prawdzie to w głowie cały czas słyszę specyficzny głos i styl wypowiedzi autora książki, a zarazem lektora większości materiałów ze wspomnianego zakątka Internetów.

Mlem!

[Maciej Kuczyński · Rating 5 out of 5]

Jak dobrze, że tak wolno czytam, bo książka starczyła mi na bardzo długo. :D
Trochę się obawiałem, czy nie będę się czuł zbyt odmienny od reszty, bo nie podążałem standardową ścieżką polskiego gracza (praktycznie nigdy nie grałem w Herosów III oprócz kilku pokazówek u kuzyna, które niespecjalnie mnie porwały), ale mimo wszystko bardzo łatwo przyszło mi utożsamić się z młodym Archonem. Najbardziej rozczuliła mnie przypowieść o koledze, który miał internet, i które to posiadanie internetu mały Arek sprawdził i potwierdził. Faktycznie było tak, że w naszej młodości fakty mogły być prawdziwe i fałszywe jednocześnie, a logiczne myślenie nie było przeszkodą do wyrażania takiej lub innej opinii. Piękne.
Książkę czytało się bardzo przyjemnie i mam nadzieję na więcej pozycji od tego autora!

[Caal · Rating 4 out of 5]

Przyjemna książka, która otwiera pewne dawno zamknięte szufladki w głowie. Uważam, że każdy fan ARHN powinien ją posiadać i wspierać serwis.
Natomiast patrząc czysto obiektywnie: tekst jest dziwnie sformatowany przez co zajmuje za dużo miejsca. Książka w takim formacie jest mało wygodna do czytania. Wstawki pana Andrzeja są zupełnie zbędne, w większości są o „Fifce” albo innej sportowej grze. Pan Andrzej nie jest częścią ARHN, a jego ramki zajmują bardzo dużo miejsca w książce. W pewnym momencie zacząłem je pomijać. Zdecydowanie przyjemniej czyta się wypowiedzi redaktora Kebaba.
Treść książki nie jest niczym odkrywczym, ale sam autor o tym wspomina na początku. Dla mnie 7/10 na zachętę. Proszę o więcej.

[Tom Kapłoński · Rating 5 out of 5]

Przyznam, że po przeczytaniu pisma Arhn.eu podchodziĺem do książki co najmniej ostrożnie ale... okazała się świetna. Lekkie pióro autora, oryginalne podejście do tematu i ogromną wiedzą sprawiły, że całość czyta się z przyjemnością. Naprawdę przyjemna podróż do czasów dzieciństwa- nawet jeśli nie wszystkie wspomnienia pokrywają się z moimi.

[Kuba Czekański · Rating 4 out of 5]

Książka na jeden weekend, mocny nostalgia trip (+ 1 gwiazdka za to).
Specyficzny styl książki, który średnio mi podszedł, ale to bardziej pamiętnik niż książka dokumentująca fakty, więc można wybaczyć :)

[Gra i czyta · Rating 4 out of 5]

Bardzo dobrze jest to napisane - lekko, prostym i zrozumiałym językiem, z niewymuszonym humorem, ale też miejscami poważnie. Parę razy parsknąłem śmiechem, częściej jednak miałem flashbacki z dzieciństwa.

[Ttzikun · Rating 3 out of 5]

Przyjemne czytadło, początkowo lekko zanudzało, ale z czasem robiło się coraz ciekawsze i niejednokrotnie potrafiłem pożreć wiele stron w trakcie jednego wieczoru. Niestety, jedynie niektóre elementy były dla mnie nostalgiczne, bo jestem graczem zupełnie innych czasów.

[Grzegorz · Rating 5 out of 5]

Wspaniała, pełna nostalgii podróż do przeszłości w bardzo luźnej formie, która być może nie każdemu się spodoba. Mnie jako widza arhn.eu rocznik ’91 kupiła, pochłonąłem ją w kilka wieczorów, wspominając z rozrzewnieniem czasy dawno minione.

[Konrad Śmiałek · Rating 3 out of 5]

Jest to ok książka, choć myślę, że dużo lepiej weszła by mi w formie audiobooka (koniecznie czytanego głosem samego autora). Dam jeszcze pół gwiazdki za nowy system error. Mlem!

[Chris · Rating 5 out of 5]

Bardzo mi się spodobała. Faktycznie trochę jak podcast - historie i fakty przerywane anegdotami, własnymi przemyśleniami czy wspomnieniami. Jak dla mnie bardzo dobre połączenie.

[Mateusz · Rating 3 out of 5]

Jako wieloletni gracz i przedstawiciel niewiele młodszego pokolenia nie dowiedziałem się nic nowego - ale czytało się nadzwyczaj przyjemnie.

[depciok · Rating 3 out of 5]

po co są wtrącenia redaktora!! nic nie wnoszą, irytują i niepotrzebnie przerywają narrację
sama książka okej ale potrzeba lepszej redakcji, dużo niepotrzebnych dygresji, dziwna kolejność rozdziałów

[Filip K · Rating 5 out of 5]

Książka jest bardzo dobra fajnie się ją czyta! Niestety cena jest zbyt duża jak na taką książkę :(