De mythe van het gezin

by Lotte Houwink ten Cate

Het kerngezin is ons culturele ideaal, het biedt man en vrouw een vaste rol en wordt gezien als het beste thuis voor kinderen. Maar de geschiedenis leert ons dat de hedendaagse invulling van het gezinsleven pas kort bestaat. Ook al leven steeds meer mensen alleenstaand, het gezin wordt nog altijd door de politiek als norm gesteund.

Op basis van historisch onderzoek, feministische inzichten, culturele voorbeelden en haar eigen ervaringen als alleenstaande moeder fileert Houwink ten Cate de mythe van het gezin en biedt nieuwe perspectieven.

‘In dit sterke en belangrijke essay laat Lotte Houwink ten Cate zien wat er te winnen valt wanneer we liefde, zorg en zekerheid bevrijden uit de houdgreep van het gezin.’ – Lynn Berger

‘Een heel noodzakelijk boek, dat droevig én opgewekt strijdbaar maakt. In een kraakheldere analyse bomvol originele bronnen toont Houwink ten Cate wie er baat heeft bij het kerngezin, met empathie biedt ze oplossingen.’ – Daan Borrel

Genres: Nonfiction, Feminism, Sociology, Activism

112 pages, Paperback

Published October 15, 2024

Reviews

[Lotte · Rating 5 out of 5]

Hear hear! Heb zelfs zin om nu de hele bronnenlijst uit te spitten en dat gevoel roept een bronnenlijst nou niet bepaald altijd bij me op

[Marie · Rating 5 out of 5]

Ik vond dit helemaal geweldig. Elke zin was raak en prikkelend. In éen adem uitgelezen.

[Charlotte · Rating 4 out of 5]

Krachtig essay, waarbij HTK een mooi overzicht geeft van hoe het kerngezin zich door de geschiedenis heen heeft ontwikkeld en waarom het ons zo beperkt. Hoop dat heel veel mannen (en vrouwen ook trouwens) dit gaan lezen en we het samen gaan bevragen. Enige minpuntje aan het boek was dat ik soms iets meer tijd nodig had voor een hap adem, het is heel informatiedicht en over sommige zinnen moet je wel even nadenken. Wel weer echt in awe van hoe slim feministen zijn en altijd zijn geweest♥️

[Eva van Eeden · Rating 4 out of 5]

Heel interessant!!
Wel soms wat theoretisch en ingewikkeld.

[Ramona · Rating 3 out of 5]

Hoewel het boek een aantal quotes bevatte die ik mooi vond of die me aan het denken zette miste ik wat diepgang in dit boek. Er werden vele belangrijke onderwerpen aangestipt, maar weinig van deze onderwerpen werden uitgewerkt.

[Mai · Rating 5 out of 5]

Ik ben bijzonder enthousiast over dit essay!! Zet het op je ‘Want to read’.

[Joan · Rating 5 out of 5]

Een mooi essay dat prikkelt en stof geeft tot nadenken.

De schrijfster doet enorm haar best om het alleenstaande ouderschap aan te prijzen (haar geliefde komt over de vloer als haar kind naar de crèche is) en reduceert het huwelijk tot een series bingewatchende sleur. Autonomie, vrijheid, geen ruzie, gezeur en sleur worden genoemd als voordelen van alleenstaand ouderschap. Het klinkt bijna net zo goed als dat andere sprookje, dat juist ging over 2 mensen die bij elkaar bleven ;)

Ik vind het erg verdrietig dat de schrijfster noch bij zichzelf, noch bij anderen heeft ervaren dat je ook beide vrij kunt zijn in een relatie of huwelijk en ook daar alle voordelen (autonomie, vrijheid, geen ruzie, gezeur en sleur) kunt ervaren. Het bestaat écht, een gelijkwaardige relatie. Ik denk alleen dat niet iedereen dat écht wil of durft.

Niet iedereen wil water bij de wijn doen, en niet iedereen wil veranderen of bepaalde dingen aanpassen. Als de een of beide net zo flexibel als steen zijn, dan is een liefdesrelatie inderdaad gedoemd te mislukken.

[zoe · Rating 2 out of 5]

Dit boek is voor mij bijna alleen maar parafraseren (met te weinig referenties naar de originele werken) van theorieën die al in de vorige eeuw onderzocht zijn & daar een leuke nieuwe cover omheen doen. De werken van Arlie Russell Hochschild & Ann Swidler lijken de hele basis van dit werk te zijn.

[Suzanne Felix · Rating 4 out of 5]

Verhelderend, zorgwekkend, steun en ruimte. Voor elk woord een ster.

Ergens was ik verrast (en teleurgesteld) toen Houwink ten Cate op pagina 53 zei dat ze ‘niet wilde ‘inhakken’ op het kerngezin’. Nu houd ik wel van een beetje inhakken op z’n tijd en ik vond dat ze daar eigenlijk zeer gelegitimeerd en onderbouwd mee bezig was. Lekker mee doorgaan 🙌🏽

Waar ik verder ook van houd is afwisseling tussen maatschappelijke analyses en persoonlijke verhalen (yes, nu eenmaal simpelweg een sucker voor persoonlijke verhalen). Los van af en toe een zin miste ik dat in dit boek. Maargoed, je krijgt niet altijd wat je wil in het leven, dat snap ik ook. Als ik wel een inhoudelijk argument mag geven: Houwink ten Cate maakt bezwaar dat het kerngezin te privé is gemaakt en wordt gehouden. Het ontneemt mensen het zicht op wat daar gebeurd (oa ongelijkheid tussen mannen en vrouwen), de mogelijkheid het te verbinden aan andere maatschappelijke problemen (oa de relatie tussen het kerngezin en vermogensongelijkheid) en op al die aspecten kritiek te uiten. Ik had het heel sterk en mooi gevonden als Houwink ten Cate zelf haar eigen persoonlijke ouderschapservaring minder privé had gehouden en hier meer over had gedeeld. Doel van haar pamflet is immers het verruimen van de blik voorbij het kerngezin om andere levensvormen denkbaar en gelijkwaardig te maken. Waar ze alsnog zeker in slaagt en wat ik echt geweldig en heel indrukwekkend vind 🙏🏼

[nora · Rating 4 out of 5]

ik was al bekend met de meeste theorie uit dit boek, desondanks heeft houwink ten cate het belangrijke onderwerp van strijden tegen het kerngezin prachtig omvat. op z’n sterkst wanneer ze haar eigen stem, door middel van haar persoonlijke leven, laat horen.

mooiste stukje:
“Geregeld zeggen gebonden vrouwen dat het ze zó ontzettend zwaar lijkt, moederen zonder man. Ze vragen wanneer ik nu eens eerlijk toegeef dat het een eenzame uitputtingslag is. Ik vertel over dagen waarop tijdens crèchetijd een geliefde langskomt, mijn zoon en ik ‘s middags door de stad fietsen en ‘s avonds een vriendin voor de deur staat. Over vrijheid. Wel vraag ik me af of iemand het ziet wanneer mijn zoon en ik op onze tenen staan om de denkbeeldige giraffe te begroeten die komt theedrinken. Hoe leuk we zijn, samen. En dat mijn inmiddels driejarige zoon me nu zijn beste vriend noemt. Ik wil niet de enige zijn die dit geluk onthoudt. Gezinsleden zijn getuigen.”

[Evi · Rating 4 out of 5]

Simpel en net daarom zo helder: alles wat er niet uitziet als 2 ouders (liefst man, vrouw) en 2 kinderen (liefst jongen, meisje) wijkt af van de norm. Dat dit nodig zou zijn haalt Houwink ten Cate liefdevol onderuit.

[Or · Rating 4 out of 5]

3,5
Veel citaten, veel herhalingen, maar met een heldere boodschap. Ik hoop vooral dat veel mannen dit boekje lezen 🙄

[Tobio · Rating 4 out of 5]

Een treffende beschrijving van de maatschappelijke en persoonlijke problematiek die het concept "gezin" met zich mee draagt. Het geeft kritiek die ik van binnen voel duidelijk woorden en bouwt er verder op voort. Het stuk had langer kunnen zijn: het utopistische einde van het essay voelt gehaast, waardoor het net wat weinig handvatten biedt om hoop te prediken en beleid te beargumenteren. Dat gezegd hebbende, het doet geenszins af aan de super waardevolle kritiek die de schrijver aandraagt.

[Laura · Rating 5 out of 5]

Iedereen moet dit lezen.

[Felix · Rating 4 out of 5]

Qua vorm miste ik soms structuur en er zat best wat herhaling in, maar de boodschap van het essay is sterk en zet je (mij in ieder geval) aan het denken. Ergens tussen 3 en 4 sterren, maar naar boven afgerond omdat het een belangrijk verhaal is, vooral in deze tijd

[Jochen · Rating 4 out of 5]

Meer dan lezenswaardig, al zadelt de bronnenlijst je wel op met nog meer boeken die je wil lezen rond het thema. Prima vertrekpunt dus voor een boeiende leestrip.

[Irene · Rating 5 out of 5]

"Een maatschappij die zich het lot van kinderen werkelijk aantrekt, maakt kinderen niet afhankelijk van de liefdeslevens van hun ouders, maar neemt verantwoordelijkheid voor hun welbevinden."

(En dan dus nog 100 dingen waar ik het mee eens was. Ik had het hele boek wel kunnen markeren. Heb ik ook ongeveer gedaan)

[Puck]

De mythe van het gezin schudt aan het standaard of sociaal geaccepteerde beeld van het kerngezin. Dat is niet altijd ‘papa, mama en twee kinderen’ geweest, en het is een format dat ook niet helemaal meer aansluit bij onze huidige tijd. Denk maar aan queergezinnen, alleenstaande ouders, latrelaties.
Dit 'type' gezinnen bestaan al geruime tijd, maar onze huidige samenleving is nauwelijks ingericht om deze relaties te ondersteunen. En dat moet anders, want daar wordt iedereen uiteindelijk beter van.

"Wanneer de greep van het kerngezin verslapt, worden we vrijer in het inrichten van ons leven. Emanicaptie wordt vaak uitgedrukt in financiële onafhankelijkheid en carrièresucces. Maar autonomie gaat over veel meer dan geld. De meest succesvolle belofte van het feminisme, voor vrouwen én mannen, is de herziening van onze intieme relaties. Zodat we vrijer worden in de manier waarop we ons leven kunnen inrichten, en veiliger omdat we ons minder beperken tot een kleine eenheid van mensen."

Een compagnion van Kapitalisme is seksisme, al is het pamflet van Lotte door de academische schrijfstijl iets minder toegankelijk - maar daarentegen betrekt de auteur veel meer doelgroepen bij haar onderwerp. Dat vind ik echt een groot pluspunt: Doortje's boek voelde voor mij teveel gericht aan de grachtengordel-lezer, terwijl Lotte's essay gaat én bruikbaar is voor mensen uit alle klassen.

Een aanrader dus, en ik kijk uit naar meer werk van deze scherpe historicus en schrijver.

[Victor · Rating 4 out of 5]

Mooi essay dat het heilige huisje van kerngezinnen omver schopt. Houwink Ten Cate’s argument leest fijn, al mist het soms wat structuur (met name in de laatste twee hoofdstukken). Al met al een belangrijk argument voor verdere emancipatie. We zijn er nog lang niet!

[Basil Kühne · Rating 5 out of 5]

Een belangrijke gedachte in een tijd waarin (christelijke) conservatieve waarden een comeback lijken te maken.

[Wouter Koster · Rating 4 out of 5]

Dit essay lezen kan heel veel mensen noodzakelijke (denk)ruimte verschaffen. Het wordt hopelijk - maar dat zal wel niet - ook op de Haagse burelen aandachtig gelezen.

[Engel · Rating 4 out of 5]

Sowieso moet iedereen gewoon dit boek lezen. Het is een paar uur van je leven, kom op.

[Imre Te Velde · Rating 5 out of 5]

Bedankt Lotte! In een adem uitgelezen en precies de woorden die ik, en met mij vele anderen, moesten horen.

[Marjolein Maertens · Rating 5 out of 5]

Geeft veel stof tot nadenken! Onze zogenaamde privé-beslissingen zijn niet zo privé als we denken.

[Anniek Reinhold · Rating 5 out of 5]

Geweldig essay, stof tot nadenken. Over relaties, gezinnen, kinderen, mannen, vrouwen, feminisme, kapitalisme en hoe we als samenleving kunnen veranderen om het voor iedereen beter te maken.

[Caro · Rating 4 out of 5]

Waarschijnlijk had ik dit pre PhD wel vijf sterren gegeven.

[Lieke Polak]

Mannen…🙄

[Laura · Rating 3 out of 5]

Good starting point for a subject like this. But because of the short length, it didnt talk in depth about the subject at all...
But like I said, its a good starting point to informing yourself about a subject like this.

[Iris Windmeijer · Rating 3 out of 5]

Als je denkt aan een gezin, dan denk je aan een vader, moeder en een of meerdere kinderen. Maar deze constructie van het gezin is niet de enige en beste keuze. In De mythe van het gezin schrijft Lotte Houwink Ten Cate over het gezin, moederschap en hoe we hier anders naar kunnen kijken.

Het gezin is een constructie door ons bedacht, en die om verschillende redenen en door verschillende instanties in de huidige vorm wordt geduwd. Dit zorgt voor nadelen voor de man en de vrouw. Waar de vrouwen in een moederrol worden geduwd, hebben vaders niet altijd de ruimte om de vaderrol te pakken omdat ze geacht worden kostwinner te zijn. Dit essay stipt zoveel interessante problemen aan die ten grondslag liggen van ‘het gezin’. Hierdoor wordt het duidelijk dat de mythe van het gezin ook niet zomaar kan veranderen: dit is een behoorlijk proces.

De mythe van het gezin tikt meerdere ontwerpen aan: van hoe ‘het gezin’ zoals we het vandaag de dag zien ontstond, tot alleenstaand moederschap tot de samenleving. Dit maakt het wel een fijn, volledig verhaal voor men die nog niet heel bekend is met het onderwerp. Zelf lees ik vaker boeken hierover, en had ik liever meer diepgang op één van de onderwerpen gezien. Waar ik dus heel blij mee ben, is de uitgebreide literatuurlijst die De mythe van het gezin bevat.

Al met al is De mythe van het gezin een interessant essay wat problemen en oplossingen aankaart.

Deze recensie verscheen eerst op https://www.readalicious.nl/recensies...
Dit boek heb ik ontvangen van de uitgeverij in ruil voor een review. Dit had geen invloed op mijn mening over het boek.

[Nina Van · Rating 5 out of 5]

Zoveel geleerd en het leest ook nog eens lekker weg. Heel inspirerend!