De reus uit de Rif: herinneringen aan mijn vader

by Mohammed Benzakour

Mijn vader, net zo cum laude analfabeet als mijn moeder, nooit schoolgegaan, nooit de pen geroerd, onbekend met boek, smartphone en Google. Een ongeletterde man van de bovenste plank (met wel de indrukwekkendste handtekening). Op 6 december 2021 overleed de vader van Mohammed Benzakour. Geboren in het ruige Rifgebergte, werd hij meer dan tachtig jaar later begraven in Bergen op Zoom, waar geen berg te bekennen is.
Toen het in de jaren zestig dankzij de wederopbouw steeds beter ging met de Nederlandse economie ontstond er een tekort aan arbeidskrachten. Net als veel andere ‘gastarbeiders’ verzeilde Mohammeds vader via avontuurlijke omzwervingen in Nederland. Hij settelde zich in Zwijndrecht, ging werken bij een oliefabriek en niet veel later voegden zijn vrouw en kinderen zich bij hem. De reus uit de Rif is een ontroerend eerbetoon aan de vader van Mohammed Benzakour. Een boek over inburgeren, over culturele verschillen, eten en reizen, over een veranderend Nederland, en over de liefde van een zoon voor zijn
markante vader. Een literair kleinood.

144 pages, Hardcover

Published June 1, 2024

About the author

Mohammed Benzakour (Marokko, 1972) is naast schrijver ook columnist, essayist, socioloog, schaker, imker, visser en amateur astronoom. Als eigenzinnig opiniemaker stelt hij regelmatig kwesties op het breukvlak van cultuur en religie aan de orde.

Reviews

[Tim Weemhoff · Rating 3 out of 5]

Warmhartige ode van Benzakour aan zijn vader, een gastarbeider die eind jaren zestig vanuit Marokko via omzwervingen in Nederland terechtkomt. De jonge Mohammed verhuist als gup van twee begin jaren zeventig mee samen met zijn moeder en twee broers.

Geestig en invoelbaar zijn de herinneringen aan het integratieproces in Nederland. Twee totaal verschillende werelden: een afgelegen dorpje in het Rifgebergte tegenover de Hollandse nuchterheid en het calvinisme van Zwijndrecht. Smakelijke anekdotes over meegebrachte slakken uit Marokko (ter consumptie), de kennismaking met haring (goor) en mosselen (geweldig) en hartverwarmende ontmoetingen met behulpzame buurtbewoners. Voor het eerst vallende sneeuw ervaren, leren fietsen, pvc-buizen om besjes mee te schieten, bamischijven en zittoiletten. Vermengd met beeldende verhalen over zemboe, tazzemit, ransolijven en zinderende olijfboomgaarden.

Ontroerend is de beschrijving van het ziekbed van zijn moeder na een herseninfarct, haar geleidelijke aftakeling en de reus uit de Rif moederziel alleen, ontheemd, maar taai en standvastig.

De verhalen en anekdotes gaan van de hak op de tak en stilistisch is het niet altijd even consistent. Ook de langere passage over een falende woningbouwvereniging had voor mij niet gehoeven. Doet verder weinig af aan deze oprechte liefdesverklaring van een zoon aan zijn vader. Een vader op leeftijd van wie hij afscheid heeft moeten nemen in de coronaperiode.

[Anass · Rating 5 out of 5]

“Wat was er van mij geworden als hij niet de oversteek had gewaagd en ons niet naar Nederland had meegenomen waar ik kon studeren en fatsoenlijk werken, een _bnadem_ (mens) worden?”

Hoe vaak we ook klagen over onze ouders, dit boek laat me weer realiseren wat voor een ellende zij hebben moeten doorstaan en wat ze allemaal hebben moeten opofferen.

Echt onmetelijk veel voor respect daarvoor. Ontroerend en pijnlijk herkenbaar.

[sarah · Rating 5 out of 5]

Geweldig geschreven boek, humoristische stijl (had overigens niet gedacht dat ik zou lachen).
Hij weet situaties te schetsen zodat je je kunt inleven. Daarnaast leest het boek heel gemakkelijk weg, heb het bijna in één keer uitgelezen. Hierdoor ga ik meer boeken van hem lezen! Heel herkenbaar ook voor mij aangezien ik ook uit de Rif kom

[sarah · Rating 3 out of 5]

(3.5/5). Een humorvolle en ontroerende ode aan papa Benzakour, dat tevens een inkijkje biedt in het leven van een Marokkaanse gastarbeider.

[Asmae · Rating 4 out of 5]

Wat was er van mij geworden als hij niet de oversteek had gewaagd en ons niet naar Nederland had meegenomen waar ik kon studeren en fatsoenlijk werken, een bnadem (mens) worden?

[Ohmaai · Rating 4 out of 5]

Wat een taalgevoel en tederheid. Elke zin is rijk. Een prachtig eerbetoon aan de Marokkaanse vader van Mohammed Benzakour, en aan de ‘gastarbeider’ die ten onrechte nooit een eervolle plek heeft gekregen in het Nederlandse collectieve geheugen.

[Floris · Rating 4 out of 5]

3.5/5
Dit boek biedt een inkijkje in het leven van een man die van Marokko naar Nederland is gekomen als gastarbeider (de vader van de auteur). Het boek getuigt van liefde voor de vader, maar toont ook zijn eigenaardigheden en uitdagingen. Aan het eind overheerst ontzag voor de grote veranderingen die deze man in zijn leven heeft meegemaakt om voor zijn familie te zorgen.

Door de gekozen vertelvorm blijft de afstand tot de hoofdpersoon - de vader - relatief groot, en krijg je als lezer slechts bij vlagen inzicht in zijn gevoelsleven. Ook bevat het boek veel losse, weliswaar interessante, verhalen wat de samenhang vermindert.

[Hans Moerland · Rating 3 out of 5]

De op schrift gestelde herinneringen van Mohammed Benzakour aan zijn vader zijn net zo mooi en net zo ontroerend als het eerbetoon aan zijn moeder, “Yemma”, dat hij ruim tien jaar geleden al publiceerde. “De reus uit de Rif” moet het wat mij betreft echter met een ster minder doen, puur op grond van het feit dat al te veel passages uit “Yemma” mij bij het lezen van dit laatste boek toch wel heel erg bekend voorkwamen…

[Lara · Rating 5 out of 5]

Een indrukwekkend verhaal, dat ook nog eens heel pakkend opgeschreven is. Ondanks dat het verhaal een rauw randje heeft, is het ook een enorm feel-good boek. Ik wilde niet stoppen met lezen, en heb meerdere keren hardop gelachen. Bovendien een mooi, realistisch portret van het leven van een Marokkaanse arbeidsmigrant.

[Anour · Rating 5 out of 5]

Ik moest bijna janken.

[Sanne de Melker]

Alweer het derde boekenclub boek! Review laat ik dus nog even achterwege

[Marjan · Rating 3 out of 5]

3.5

[NtH · Rating 4 out of 5]

Een melancholisch wondertje

[Hanneke · Rating 3 out of 5]

Mooi eerbetoon aan de vader van de schrijver.

[Joukje · Rating 4 out of 5]

Prachtig boek over de vader van de schrijver, 1 van de eerste gastarbeiders, de harde werkers van Marokko.

[Marie Meeusen]

Voor dit soort boeken is het woord 'kleinood' uitgevonden.

[Jan Buelens · Rating 5 out of 5]

Eerlijk, authentiek en indringend (auto)biografisch portret, dat de diepe liefde en het respect van een zoon voor zijn vader weergeeft.
Ter hand genomen omdat ik geïntrigeerd was hoe een arbeidsmigrant terechtkwam in het (Nederlandse) Zwijndrecht, liet het me niet meer los.
Opmerkelijk welk verhaal er schuilgaat achter een schijnbaar eenvoudig leven.
Erg vlot leesbaar door de heel concrete, plastische en geestige beschrijvingen die bijwijlen overgaan in literaire hoogstandjes. Knap evenwicht tussen betrokkenheid en afstand.
Lees dit boek!

[Babette Gadellaa · Rating 4 out of 5]

3.6🌟