یكي از ماندگارترین آثاري كه از سردار پرافتخار اسلام، عارف عاشق، مجاهد مخلص و معلم متعهد شهید دكتر مصطفي چمران بجاي مانده یك دوره سخنراني علمي و عرفاني در كانون توحید در ایام ماه مبارك رمضان سال ١٣٥٩ مي باشد، كه چهار سخنراني آن در این كتاب، پس از حك و اصلاحي كه لازمه تبدیل گفتار به نوشتار است تنظیم و ارائه مي گردد و سعي شده است در اصل مطالب و سخنراني ها حتي الامكان كمترین تغییر داده شود. بایستي توجه داشت كه ا گر آن عارف مجاهد، بنابر آن داشت و فرصت آن را مي یافت كه این مطالب را با قلم شیواي خود بنگارد، كتابي بس زیباتر از متن حاضر شكل مي یافت و تقدیم می شد؛ ولي اهمیت مطالب، شیریني و زیبائي روش بیان و نحوه استدلال به حدي جاذب است كه مي تواند در نوع خود كتابي بس ارزنده، مفید، جالب و نمونه باشد كه مو ضوعاتي بس مهم را با زبان و بیانِ علميِ ساده و استدلالي روشن و قاطع مطرح مي سازد.
Mostafa Chamran Savei (8 March 1932 – 20 June 1981) was an Iranian scientist who served as first defence minister of post-revolutionary Iran and as member of parliament, as well as commander of paramilitary volunteers in Iran–Iraq War. He was killed during the war. He helped found the Amal Movement in southern Lebanon.
Early life and education:
Chamran was born into a religious family on 8 March 1932 in Tehran. Earlier he was educated by Ayatollah Taleqani and Morteza Motahari. He studied at Alborz High School and then graduated from Tehran University with a bachelor's degree in electro mechanics. In the late 1950s, he moved to the United States for higher education, obtaining a M.S. degree from the Texas A&M University. He then went on to obtain his Ph.D. in electrical engineering and plasma physics in 1963 from the University of California, Berkeley. He was then hired as a senior research staff scientist at Bell Laboratories and NASA's Jet Propulsion Laboratory in the 1960s. He was fluent in Persian, English, Arabic, French, and German.
Career and activities:
Chamran was one of the senior members of the Freedom Movement led by Mehdi Bazargan in the 1960s. He was part of the radical external wing together with Ebrahim Yazdi, Sadegh Ghotbzadeh and Ali Shariati. Following graduation, Chamran went to Cuba to receive military training. In December 1963, he along with Ghotbzadeh and Yazdi left the US for Egypt where he was trained in guerilla warfare. They met the Egyptian authorities to establish an anti-Shah organization in the country, which was later called SAMA, special organization for unity and action. Chamran was chosen as its military head. Upon his return to the US in 1965 he founded a group, Red Shiism, in San Jose with the aim of training militants. His brother, Mehdi, was also part of the group. In 1968, he founded another group, the Muslim Students’ Association of America (MSA), and it was led by Ebrahim Yazdi. The group managed to establish branches in the United Kingdom and France. In 1971 Chamran left the US for Lebanon and joined the camps of the Palestine Liberation Organization and the Amal movement.[8] He became a leading and founding member of the Islamic revolutionary movement in the Middle East, organizing and training guerrillas and revolutionary forces in Algeria, Egypt, Syria. During the civil war in Lebanon he actively cooperated with Musa Al Sadr, founder of the Amal movement. Chamran also became an Amal member and "right-hand man of Sadr". Chamran along with Sadegh Ghotbzadeh was part of the faction, called "Syrian mafia", in the court of Khomeini, and there was a feud between his group and the Libya-friendly group, led by Mohammad Montazeri. With the Islamic Revolution taking place in Iran, Chamran returned to Iran. In 1979, he served as deputy prime minister in the cabinet of Mehdi Bazargan. He was appointed commander of Iran's Pasdaran (March 1979 – 1981) and led the military operations in Kurdistan where Kurds rebelled against the Islamic regime. He served as minister of defense from September 1979 to 1980, being the first civil defense minister of the Islamic Republic. In March 1980, he was elected to the Majlis of Iran (the Iranian Parliament) as a representative of Tehran. In May 1980, he was named the Ayatollah's representative to the Supreme Council of National Defense
به جز یک یا دو کتاب همه کتابهای شهید چمران را در نوجوانی خوانده ام، این کتاب با همه آثار دیگر ایشان متفاوت است. دیگر آثار شهید چمران یا روایت نگاری هستند، مثل کتاب «کردستان» یا کتاب «لبنان») یا نثرها و دلنوشته هایی معنوی، توحیدی و عارفانه (مثل «خدا بود و دیگر هیچ نبود»، «علی زیباترین سروده هستی»، «بینش و نیایش»، «عارفانه»، یا محصولی بین این دو ژانر، مثل کتاب خاص «رقصی چنین میانه میدانم آرزوست». این میان سه کتاب ایشان با همه متفاوت است. یکی «دعای کمیل» که با ترجمه و خطاطی شهید چمران است، یکی «باریکه الکترونی در مگنترون با کاتد سرد» که رساله دکتری شهید است و به درد مخاطبان خاصش می خورد و دیگری همین کتاب که «انسان و خدا» نام دارد.
انسان و خدا در حقیقت متن چهار جلسه سخنرانی شهید چمران در ماه مبارک رمضان سال 1359 است. در این کتاب شهید چمران از مناظر گوناگون به موضوع مهم ایمان و ارتباط انسان با جهان ماورا می پردازد. در بحثهای کتاب با مباحث عرفانی، اعتقادی، کلامی، فلسفی، سیاسی تا مباحث مربوط به دانش هایی چون فیزیک، ریاضی و روان شناسی مواجه خواهید شد. سخنران اینجا برای مخاطبانش هم از علوم قرآنی می گوید هم از پاراسایکولوژی و از مکاتب مهم فلسفی، سیاسی و اقتصادی آن روزگار: کاپیتالیسم ، لیبرالیسم ، مارکسیسم ، کمونیسم ، ایدآلیسم ، رئالیسم و...
اهمیت کتاب این است که نویسنده هم به دانش های گوناگون زمان خود تا حد مطلوبی اشراف داشته و هم اینکه از لحاظ معنوی اهل سلوک و چه بسا مشاهدات خاص عرفانی بوده است. سخن گفتن یک دانشمند عارف درباره خدا و مبحث ایمان، قطعا برای هر علاقمندی به این امور، شنیدنی است. جدا از اینکه این کتاب از لحاظ تاریخی هم ارزشمند است و از بحث ها و جدال های گروه های مسلمان انقلابی آن روزگار با گروه های مسلمان چپ (متمایل به شوروی) و راست (متمایل به آمریکا) نیز روایت می کند.
انسان و خدا. فلسفه به زبان ساده. با این کتاب چمران را شناختم. چمرانِ بزرگ را شناختم. و خوش حالم از این اتفاق بزرگ که یک هو، شاید ناخواسته توی زندگی ام افتاد.
ای کاش شهید این کتاب رو به قلم خودش مینوشت، کتاب چهار سخنرانی از شهید چمرانه که به نوشتار تبدیل شده نشان دهنده بخشی از تفکراتی که برایش خون دادیم و اکنون به فراموشی سپرده شده اند.
كتاب چندان مرتبي نيست، به اين دليل كه از روي سخنراني نوشته شده. كلا مباحثش خيلي شستهرفته نيست. ضمن اينكه در آخر كار نظام غرب و شرق را رد مي كند، ولي يك نظام كامل اقتصادي اسلامي را پيشنهاد نميدهد، ، نظامي كه پيشنهاد ميشود به نظر خالي از اشكال نيست.
به همه پیشنهاد می کنم بخوانند . کتاب بسیار جذابی است . البته مطالب این کتاب از روی سخنرانی ایشان نگاشته شده و به قلم ایشان نیست و چه بسا اگر به قلم ایشان بود فوق العاده می شد
مختصر ولی پرمغز شهید چمران در سخنرانی هایش به زبان ساده خیلی از مفاهیم فلسفی و علمی رو بیان کرده که با خوندن این کتاب تشویق شدم مطالعه ام در این زمینه رو بیشتر کنم