Η έννοια του αρχείου

by Jacques Derrida, Κωστής Παπαγιώργης (Translator)

Ο Ζακ Ντεριντά με κάθε του βιβλίο μας ξαφνιάζει και επιβεβαιώνει τη φήμη του "πυρομανούς" στοχαστή που ανάβει φωτιές προκειμένου να φωτίσει περιοχές της σκέψης στις οποίες αποφεύγουμε συνήθως να ρίξουμε το βλέμμα μας. "... Αυτές οι υποθέσεις έχουν ένα κοινό γνώρισμα. Αφορούν όλες την εντύπωση που θα είχε αφήσει κατ εμέ η φροϋδική υπογραφή στο δικό του αρχείο, στην έννοια του αρχείου και της αρχειοθέτησης, δηλαδή επίσης, αντίστροφα και αντικρουστικά, στην ιστοριογραφία. Όχι μόνο στην ιστοριογραφία εν γένει, όχι μόνο στην ιστορία της διαμόρφωσης της έννοιας εν γένει. Ας πούμε προς στιγμή φροϋδική υπογραφή για να μην έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στον Σίγκμουντ Φρόυντ, το κύριο όνομα, απο τη μια μεριά, και από την άλλη στη δημιουργία της ψυχανάλυσης: σχέδιο γνώσης, πρακτικής και θέσμισης, κοινότητα, οικογένεια, προσδιορισμός τόπου, παρακατάθεση, "σπίτι" ή "μουσείο" μέσα στην παρούσα κατάσταση της αρχειοθέτησης του. Το σημείο του προβλήματος μας τοποθετείται ακριβώς ανάμεσα στα δύο..."


Το κείμενο αυτό του βιβλίου είναι μια διάλεξη που διαβάστηκε στις 5 Ιουνίου 1994 στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια ενός διεθνούς συνεδρίου με τίτλο Memory: The question of Archives το οποίο τελούσε υπό την αιγίδα της Διεθνούς Εταιρείας Ιστορίας της Ψυχιατρικής και της Ψυχανάλυσης του Freud Museum και του Courtauld Institute of Art.


Ο αρχικός τίτλος της διάλεξης ήταν Η έννοια του αρχείου. Μια φροϋδική εντύπωση. Ο τίτλος Το άλγος του αρχείου βρέθηκε κατόπιν εορτής.

160 pages, Paperback

First published April 1, 1996

About the author

Jacques Derrida was a French philosopher best known for developing deconstruction, a method of critical analysis that questioned the stability of meaning in language, texts, and Western metaphysical thought. Born in Algeria, he studied at the École Normale Supérieure in Paris, where he was influenced by philosophers such as Heidegger, Husserl, and Levinas. His groundbreaking works, including Of Grammatology (1967), Writing and Difference (1967), and Speech and Phenomena (1967), positioned him at the center of intellectual debates on language, meaning, and interpretation.
Derrida argued that Western philosophy was structured around binary oppositions—such as speech over writing, presence over absence, or reason over emotion—that falsely privileged one term over the other. He introduced the concept of différance, which suggests that meaning is constantly deferred and never fully present, destabilizing the idea of fixed truth. His work engaged with a wide range of disciplines, including literature, psychoanalysis, political theory, and law, challenging conventional ways of thinking and interpretation.
Throughout his career, Derrida continued to explore ethical and political questions, particularly in works such as Specters of Marx (1993) and The Politics of Friendship (1994), which addressed democracy, justice, and responsibility. He held academic positions at institutions such as the École des Hautes Études en Sciences Sociales and the University of California, Irvine, and remained an influential figure in both European and American intellectual circles. Despite criticism for his complex writing style and abstract concepts, Derrida’s ideas have left a lasting impact on contemporary philosophy, literary theory, and cultural criticism, reshaping the way meaning and language are understood in the modern world.

Reviews

[elliepe]

Τελούμε σε κατάσταση άλγους αρχείου.