Güneşin Çocukları: Yatılı İlköğretim Bölge Okullarından İzlenimler

by Sevim Ak

Dört yıl boyunca gerçekleştirilen yolculuklarla Gezici Deneyler Projesi'nin gönüllüleriyle 62 yatılı ilköğretim bölge okulu ve 15 köy okuluna gittik. ODTÜ'nün emektar Mavi Otobüs'ü taşıdı bizi. Amaç, köy çocuklarına "Sizler de büyük kentlerdeki çocuklar gibi başarabilirsiniz," demekti. "Yeter ki isteyin, çalışın; biz tıkandığınız yerde arkanızda olacağız," demekti; bilimsel merakı, yaratıcı düşünmeyi, hayal gücünü kamçılamaktı. Büyük kentlerin tüketim çılgınlığına kapılmış çocuklarıyla, çocukluğu bilmeden yoksulluğun, acıların sorunlarıyla boğuşan bu çocuklar aynı ülkede birbirlerinin varlığından habersiz yaşıyorlardı. Aileleri kalabalıktı, yoksuldu. Çocukların kimi tarlalarda, bahçelerde çalışıyor, kimi hasta yaşlı anne-babasına bakıyor, eve gider gitmez mutfağa koşup yemek pişiriyor, koyun güdüyor, tezek topluyordu. Onlar, okulsuz köyleri, öğretmensizliği, kardan, çığdan kapalı köy yollarını, selden, depremden yıkılmış okulları, kitapsızlığı, okula gelebilmiş bir kız öğrenci olmanın ayrıcalığını, yarının belirsizliğini biliyorlardı. O kadar yoksul, o kadar haklarından, insanca yaşam koşullarından habersizdiler ki, bizim kulplar bulup eleştirdiğimiz, daha iyisini istediğimiz okullar, onlar için cennetti. Büyük kentlerde nelere su gibi harcanan 250-300 milyon liralar, bu çocukların bir yıllık yemek-giysi masraflarını rahatça karşılayabilirdi. Yolculuğun ilk günlerinden beri beni derinden etkileyen köy çocuklarının öyküsünün mutlaka yazılması gerektiğine inanmıştım. Güneşin Çocukları böyle bir kitap oldu.

Genres: Childrens

294 pages, Paperback

First published January 1, 2004

About the author

Samsun’da doğdu, 1976 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Mühendisliği’nden mezun oldu. 1977-1980 yılları arasındaki biokimya uzmanlık eğitiminin ardından 25 yıl Heybeliada Sanatoryumu’nda ve özel kliniklerde çalıştı. Yazma tutkusu öğrencilik yıllarında artan Sevim Ak’ın ilk öyküsü, 1985 yılında Cumhuriyet gazetesinin pazar ekinde yayımlandı. İlk çocuk kitabı Uçurtmam Bulut Şimdi (1987) aynı yıl Akademi Kitabevi Çocuk Edebiyatı Öykü Ödülü’nü kazandı. TRT için çocuk programı senaryoları, öyküler yazdı; yurtdışında da dikkati çeken öyküleri, Yugoslavya, Arnavutluk, Bulgaristan gibi ülkelerde yayımlandı. “Düşlere Sobe” adlı oyunu İstanbul Şehir Tiyatroları, Horoz Adam ve Korsan adlı kitabından uyarlanan oyun da Ankara Devlet Tiyatroları tarafından sahnelendi. Çağdaş çocuk edebiyatımızın en üretken yazarlarından olan Sevim Ak’ın, aralarında Vanilya Kokulu Mektuplar, Toto ve Şemsiyesi, Domates Saçlı Kız ve Sıcak Çikolatalı Yolculuklar’ın da bulunduğu, 30’dan fazla çocuk kitabı var. Bu kitapların bazıları, Almanca ve Arapça’nın yanı sıra, Kore ve Hollanda gibi çeşitli ülkelerin dillerine de çevrildi. Ak, 2009’da dünya çocuk edebiyatının prestijli ödülü Astrid Lindgren Ödülü’ne, 2012’deyse Hans Christian Andersen Ödülü’ne aday gösterildi. 2000-2007 arasında, ODTÜ’nün İLKYAR Vakfı’yla 160 yatılı bölge okulu ve 30 köy okulunda gerçekleştirdiği öykü okuma ve yazma etkinliklerindeki anı ve izlenimlerini, Güneşin Çocukları adlı kitapta toplamış olan yazarın Gökkuşağı Yazı (2016) adlı yeni çocuk romanı Günışığı Kitaplığı tarafından yayımlandı. Roman ve öykülerinde esprili, sıcak bir dil kullanan Sevim Ak, İstanbul’da yaşıyor, çocuklar için eğlenceli öyküler düşlemeye devam ediyor.

Türk çocuk edebiyatı yazarı olan Sevim Ak Kimya mühendisliği ve biyokimya uzmanlığı eğitimi gördü. 1985 yılından beri çocuk edebiyatıyla ilgilenmektedir. 1987 yılında, Redhouse Yayınları tarafından basılan ilk kitabı Uçurtmam Bulut Şimdi ile Akademi Kitabevi Öykü Ödülü’nü kazandı. Öyküleri Kırmızı Fare, Doğan Kardeş, Bando, Milliyet Kardeş, Başak Çocuk, Vakıf Çocuk, Kırmızı Bilye gibi çocuk dergilerinde yayımlandı. TRT’nin Portakal ve Zıpzıldır adlı çocuk programları için öyküler ve senaryolar yazdı. 1999’da, Arnavutluk’ta yayımlanan Balkan Yazarları Seçkisi’nde (Tregime) Benim Adım Titi adlı öyküsü Arnavutça olarak yer aldı. Düşlere Sobe adlı çocuk oyunu İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda sahnelendi. 17 Ağustos 1999 depreminden sonra Tel Aviv Belediyesi Ruh Sağlığı Merkezi ve Marmara Üniversitesi Vakfı işbirliğiyle yürütülen Marmara Depremi Psikososyal Rehabilitasyon Projesi, yazarın çocuk korkularıyla ilgili 13 öyküsünden yola çıkılarak başlatıldı. Doğu ve Güneydoğu’daki çocuklarla gerçekleştirdiği yaratıcı okuma ve öykü yazma çalışmalarının sonuçları Fransa’da Lignes D’ecritures’in çeşitli sayılarında yayımlandı. Kırık Şemsiye adlı resimli öykü kitabı Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği’nce 2006 yılının en iyi resimli kitabı seçildi.

Reviews

[Burak · Rating 3 out of 5]

Bütün bu yolculuklar geçmişi yeniden yaşamak için mi? diye sordu. Şöyle de sorabilirdi aslında: “bütün bu yolculuklar geleceği yeniden bulmak için mi?”

Seçimlerini kendi yapamadıkları, adlarına başkaları karar verdiği için biri çıkıp da anlamaz bunlar deyince anlamayı reddetmişler miydi?

Çam ağaçları, yıldızlar ve çocuklar.. yalnızlıklarını birbirleriyle mi paylaşırlar?

Doğu’nun çocukları yaşları küçük de olsa hızla büyümek yetişkin olmak zorunda.

[booksofAhu · Rating 5 out of 5]

Çocuk kitapları yazarı Sevim Ak'ın 2000-2003 yılları arasında İLKYAR, ODTÜ ve TEGV destekli Yatılı İlköğretim Bölge Okulları ve Pansiyonlu İlköğretim Okullarına yaptıkları geziler sırasındaki anıları ve gözlemleri ve bu okulların durumlarını ortaya döken mutlaka okunması gereken bir kitap. Hiç olmadı sayfa 280-283 arasını okumanızı tavsiye ederim.