Jump to ratings and reviews
Rate this book

Essays in Eugenics

Rate this book
. Eugenics Education Society. light wear to boards, notes on prelim, occasional pencil in margins, light foxing to edges, binding tight, Professional booksellers since 1981

120 pages, Paperback

First published March 1, 1985

1 person is currently reading
200 people want to read

About the author

Francis Galton

101 books70 followers
Sir Francis Galton, FRS was an English Victorian polymath: anthropologist, eugenicist, tropical explorer, geographer, inventor, meteorologist, proto-geneticist, psychometrician, and statistician. He was knighted in 1909.

Galton produced over 340 papers and books. He also created the statistical concept of correlation and widely promoted regression toward the mean. He was the first to apply statistical methods to the study of human differences and inheritance of intelligence, and introduced the use of questionnaires and surveys for collecting data on human communities, which he needed for genealogical and biographical works and for his anthropometric studies.

He was a pioneer in eugenics, coining the term itself and the phrase "nature versus nurture". His book Hereditary Genius (1869) was the first social scientific attempt to study genius and greatness.

As an investigator of the human mind, he founded psychometrics (the science of measuring mental faculties) and differential psychology and the lexical hypothesis of personality. He devised a method for classifying fingerprints that proved useful in forensic science. He also conducted research on the power of prayer, concluding it had none by its null effects on the longevity of those prayed for.

As the initiator of scientific meteorology, he devised the first weather map, proposed a theory of anticyclones, and was the first to establish a complete record of short-term climatic phenomena on a European scale. He also invented the Galton Whistle for testing differential hearing ability.

He was cousin of Douglas Strutt Galton and half-cousin of Charles Darwin.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (39%)
4 stars
8 (19%)
3 stars
7 (17%)
2 stars
4 (9%)
1 star
6 (14%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Sam.
52 reviews2 followers
May 23, 2016
One must read this with its historical context in mind. Early 20th century, still no large advancements in psychology, sociology and a basic conception of statistics that are from Compte's time. The possibility that this can result in the time makes sense, however it is obvious that what he is saying is absurd.
The claiming of superiority amongst classes and race have become the building blocks of genocide, it is best to read with a critical eye and apply our modern knowledge to these discussions.
Profile Image for Berktuğ.
34 reviews31 followers
December 14, 2025
"Öjeninin ilgi alanı, para veya topraktan daha değerli olan şeylerdir: yüksek karakter, yetenekli zihinler, iyi bir fiziki yapı ve zindelik gibi bir ailenin doğumdan itibaren sahip olması en çok arzu edilen miraslar."


İlk olarak kendi açımdan üstüne konuşulmasının mutlaka gerekli olduğunu düşündüğüm bu mükemmel eseri bütün önyargıları bir kenara bırakarak ilk defa Türkçe'ye kazandıran Fihrist Kitap adına teşekkür ile başlamalıyım. Hem cebime hem de zihnime büyük katkıları için minnettarım. Ayrıca editörleri Ömer Alkan'ın bu kitaba özel hazırladığı önsöz olarak öjeninin tarihçesi ve geleceğine dair derlemesinin de çok başarılı olduğunu belirtmeliyim.

Sir'lerin Sir'ü Francis Galton'ın şaheseri olan "Eugenics" kavramının, bizzat üstadın kavram üzerine yazdığı yazılar ve söylevlerden oluşuyor kitap. Bu kaynaklar 1870-1910 arasını içerdiği için okurun bunun bilincinde olması gerekir. Galton zamanının yüzyıl ilerisinde yaşadığı için onun imkanlarını modern insanlarınkiyle karıştırmak çok fazla içine düşülen bir hata. Tarihin gördüğü en büyük değilse de kesinlikle onlardan biri olan ender bir "polymath" (bu sözcüğün Farsça kökenli Türkçe'si hezarfen'dir.) olan üstad; günümüzdeki istatistik biliminin temellerini atmış, zihne ve dilbilime dair çok büyük katkılar sunmuş, krimonolojiye çağ atlatan keşiflerini bir de parmak izinin eşsiz olduğunu bulmasıyla taçlandırmış Sir Galton'ın biyografisine daha fazla girmeden bu kitabı gerçekten anlayabilmek için öjeni kavramının dünya tarihindeki bazı olaylardan ötürü neden "yanlış" kabul edildiğini anlamak gerektiğini düşünüyorum. En temelde öjeni, istatistiksel sebepleri baz alarak insan ırkının genetik açıdan seçilmiş bir biçimde çoğaltılmasını sağlayarak "daha iyi genler/insanlar/karakterler" yaratmaktır. Fikrin temeli ise taaa Platon'a kadar gitmektedir. Galton'ın meşhur sözü ile, "Doğanın binlerce yıl ancak zalimce yapabildiğini, insanoğlu artık kendi eliyle nazikçe yapabilmektedir."

Darwin'in öz yarı-kuzeni olan Galton, akrabasının çağ değiştiren evrim çalışmasından bir hayli etkilenerek (ki bu kitapta da göreceğiniz üzere) öjeni adına son derece bilimsel (zamanına göre) veri ve dayanaklar sunduktan sonra dünyanın birçok yerinde çeşitli öjeni toplulukları kurulmuş, Japonya,Meksika,İskandinavya ve ABD'nin bir kısmı gibi bölgelerde sıklıkla başvurulan bir uygulamaya dönüşmüştür. Bu uygulamalar hem negatif hem de pozitif öjeniyi içermekteyken 3.Reich öjeniyi bir devlet politikası yapmış, koşulsuz şartsız uygulayarak dünya tarihini de böylelikle değiştirmiştir. Negatif öjeninin düşünülmesi bile Adolf Hitler'in düşmesiyle onunla beraber gömülmüş ve kazananlar tarihi de yazma hakkına eriştiklerinden öjeni de yok olmaya mahkum bırakılmıştır. Burada ise tartışılması gereken "yaşamaya değmeyen yaşam" (Lebensunwertes Leben) ın olup olmadığı değildir. Asıl tartışılması gereken bir devletin bunu ideolojik biçimde ekstrem şekilde kullanmasının sonucunun, öjeninin hiçbir tarafını ciddiye almayarak sahtebilim ilan edilmesine yol açmasının saçmalığıdır. Üstüne duygusal davranıldığı zaman asıl olayı tamamen ıskalayacağınız ancak doğru biçimde anlaşılabilirse insan uygarlığını çok daha ileriye götürme potansiyeline sahip bir konu bu. Öjeni'nin bu kitapta resmedilmiş ilk halinin neden bilimsel olarak yanlış olduğunu iyi anlamanız gerekir, onu bu kitapta atılmış temelleri üzerinden yargılayabilmek için. Gerçekler ise hiçbir zaman pembe renkli değildir.

"İnsan doğasının gereğidir ki nadiren sadece aklın saf ışığıyla yolumuzu buluruz. Renkli ve gerçeği çarpıtan camlarla donatılmış gözlükler aracılığıyla bakarız etrafımıza çoğu zaman."

Öncelikle kitapta Galton'ın öjeni adına kullandığı son derece haklı sebepleri okuyoruz. Galton'ın elindeki istatistik dayanakları zamanında yapılmış bir İngiliz hiyerarşik sınıf verileri ve teorik bir "yetenek" seviyesinden ibaret olsa da temel olarak hipotezi yetenekli insanların birlikteliğinin "büyük olasılıkla" yetenekli insanların doğmasıyla sonuçlanacağından oluşur. Aynı şey yetenek çizgisinin ters tarafı içinde geçerlidir kuşkusuz. Galton, popülasyonu belirli istatistiklere göre ayırdığımızda oluşacak kategorilerin dikkatle incelenmesini ve nasıl en az kaynakla en çok verimi elde edeceğimizi açıklamaya çalışır. Burada en dikkat çekici olan gerçeklerden biri, en üst yetenek ve ortalama yetenek çiftinden oluşacak çocuğun, üst taraftaki ama en üstte olmayan aynı klasmandaki iki ebeveynden daha az yetenekli olma ihtimalinin matematiksel soğuk gerçeğidir. Öjeni'nin temel tezi de burada başlar, klasmanlar daima birbiri içerisinde kaldığı sürece evrimin zarı çok daha iyi çalışır. Ortaya çıkacak toplam fayda artar.

Burada bir nefes alarak bir bilim olarak öjeninin bilimsel olarak yanlış kısımlarının sebeplerine de inmek gerekir. Galton'ın döneminde fayda ve zeka kavramları ölçülebilen şeyler değildi. (Hala zekanın ölçülemeyeceğini çünkü tanımlanamayacağını savunan bazı meczuplar vardır.) Yine de bu kavramlar gözle görülebilen şeyler olduğu için bunların varlığını sorgulamak abes kaçar. Galton'ın taslak öjenisindeki ilk bilimsel zaaf güvenilir bir veritabanı olmamasıdır. Nitekim Galton, yaşamının sonlarına doğru zekayı ölçme üzerine birçok çalışma yapmış ve alana çok büyük katkılar sağlamıştır. Diğer sorunlu nokta ise öjeninin "Gensel Determinizm" kavramını tamamen kabullenmesidir. Bu kesinlikle yanlış olsa da aynı şey "ihtimaller" için geçerli değildir. Bu durum aynı zamanda "Nature vs Nurture" (Kalıtım vs Yetiştirme) çatışmasını ve alanın bilimsel çalışmalarına öncülük edecek bir temayı doğurmuştur. Öjeni'nin bugün "çok kötü sonuçlara yol açmış ilkel bir -yanlışlanmış- hipotez" olarak tanımlanmasının sebebi bu kitapta göreceğiniz orijinal iddiaların Modern Genetik ve Güvenilir Veriler (ironik biçimde Galton'ın istatistik bilimine katkıları sonucu gelişebilmiş :D) tarafından çürütülmüş olmasıdır. Bugün "Zeka ve Fayda" ya dair özelliklerin çok çok büyük ölçüde "Nurture" yani çevresel faktörlerle oluştuğundan eminiz. Galton'ın ilk başta düşündüğünün aksine bu kavramlarda genetik aktarım çok çok az etkiye sahipken, kendisinin de sonradan fark edeceği üzere bu durum öjeninin asıl amaçladığı şeyi yok etmemektedir. İnsan ırkını daha iyi yapabilmek için genetiğin kendisiyle değil, olasılıklar ile oynamak mümkündür. Öjeni bilimi, kendisini büyük bir adım ileriye taşımıştır.

"Bir gencin sahip olduğu zihinsel güç, yetişkinliğinde de onunla kalır; ancak başka yetenekler ve eğilimler ortaya çıkıp karakterinin dengesini değiştirebilir. Yarattığı beklentinin aksine başarılı olmayabilir ya da beklenmedik alanlarda başarı yakalayabilir."


Burada başvurduğu çoğu "kanıt" yanlışlanmış, genetik üzerine yaptığı her varsayım anlatıldığı gibi olmayan bir kitabın neden çığır açıcı nitelikte olduğunu ve özünü neden tarihle beraber gömemeyeceğimizi daha iyi anlamak üzerine bir şeyler karalayacağım. Öjeni'nin ilk versiyonunun teorik olarak neden yanlış olduğunu -doğru biçimde- anladıktan sonra modern imkanların ve bilimin öncülüğünde gün geçtikçe daha fazla alarm veren insan ırkının gezegendeki yerini yeniden belirleme adına "Öjeninin Hayaleti" ile barışması gerektiğini düşünüyorum. Genetik olarak seçilmiş bir çiftleşme yoluyla daha iyi insanlar üretmek mümkün değildir, ancak olasılığın buz gibi gerçeği belirli filtrelerden geçmiş biçimde çoğalmanın "nurture" yoluyla daha iyi insanlar üretmenin ihtimalini artırmanın yollarını açık biçimde göstermektedir. İki ateistin çocuğu çok yüksek ihtimalle ateist olur, iki doktorun çocuğunun iki müzisyenin çocuğuna göre şarkıcı olma ihtimali daha azdır, ebeveynlerinden biri aşçı olan çocuk, yemek yapmayı bilmeyen ebeveynleri olana göre yüksek ihtimalle daha iyi yemek yapacaktır. Burada zarların özünü kaçırmamak gerekir. İki aptal tamamen şans yoluyla bir dahi oluşturabilir, ancak bu zarların yasaları için son derece küçük ve evrenin çerçevesinde görünmeyecek kadar minik bir noktadır. Sizin %98 ihtimalle kazanacağınız bir oyunu oynamak varken %2'yi tercih etmeniz; oyunu kazansanız bile haklı olduğunuzu göstermeyecek, aksine hatanızın sonuçlarıya yüzleşmenizi engelleyecektir. Sarhoşken aldığı piyango biletine büyük ikramiye çıkan bir matematikçi fıkraya göre hemen irtibata geçerek bileti iade ederek bilet parasını geri alır. Çünkü matematiksel olarak negatif getirili bir oyun oynamıştır. :D

21.Yüzyılın insanı; ben bu satırları yazarken yok olmakta olan bir gezegende, mutlaka değişmesi gereken bir sistemde, kendi kaderini belirleme imkanından yoksun biçimde hayatına devam etmekte. "Agency" dediğimiz bir şeyleri değiştirme kapasitesi elinden alınmış bireyler, asla değiştiremeyeceği kültürlerine hapis bırakılmış ülkelerin içerisinde -şayet bunları anlayabilecek kapasitesi oldğuu takdirde- durumun korkunçluğuyla her gün yüzleşmekte ve bütün bunların gölgesinde halen etrafında gördüğü "npclerin" (Öjeniye göre bunlar ortalamanın mutlak altında kalan gereksiz insanlardır.) durumdan ne kadar habersiz ve insanın doğasına en yakın biçim olan hayvani özünde yaşadığını görerek yaşamını sürdürmekte. Bütün bunların üstüne bu yaşamlar ile "aynı" kabul edilmek ve şayet bir şeyleri değiştirmek adına idealist bir şeyler yapma gereği duyduğunda yine bu tür insanlar ile aynı zeminde uzlaşma gereğinin doğması gerekliliği zaten dünyanın bütünsel bir biçimde bu kadar boktan olmasının asıl sebepleri konumunda. Dünya 9 milyara doğru hızla koşarken, sayının artış hızı ile ters orantılı biçimde bilişsel yeterlilik düzeyi hızla aşağı doğru gitmekte ve resmi biçimde gereksiz insan sayısı bir şeyleri değiştirme kapasitesi olanların katbekat üstüne çıkmaktadır. Bütün bu kalitesiz insan enflasyonu bugüne dek süregelmiş sistemlerin artık sonunu getirmek üzereyken dünya katastrofik bir değişimin doğum sancılarını yaşamaktadır. Öjeninin hayaleti, bütün bunların içinde bir yerde "ben demiştim" diyerek sırıtmakta ve bana göre görkemli bir geri dönüş için gelmekte olan büyük doğumun en azından geride yaşanabilir bir gezegen bırakarak gerçekleşmesini ummaktadır.

"İnsanlık evrimi söz konusu olduğunda, insan bunu yapma gücüne büyük ölçüde sahiptir. Zaten insan organik yaşamın niteliğini ve dağılımını o kadar etkiledi ki, sadece ormanları yok etmesi ve tarım faaliyetleriyle bile, yeryüzündeki değişiklikler ay kadar uzak bir mesafeden bile fark edilebilir hale geldi."

İnsanlığı "daha iyiye" götürmek bu derece zayıf düşmüş ve binlerce yeni imkanına rağmen geçmişiyle bile artık yarışamayan bir medeniyet için gereklidir. Bunun için yapılması gereken ilkel öjeniyi tarihe gömmek değil, onun yanlışlarını yine bilim yoluyla düzeltmek ve özünü doğru kavrayarak bu sefer hayalete dönüşmesine izin vermeyecek şekilde "modern öjeni" başlığı altında yeniden uygulamaktır. Transhümanizm bile özünde bir pozitif öjenidir. "Liberal öjeni" gibi seçime bağlı oluşturulabilecek bir ütopya güncel şartlarda mümkün değildir ve doğanın rekabetçi yönü var olduğu sürece mümkün olmayacaktır. Gezegene inmiş en zeki varlık olan insanların uygarlığı, çan eğrisinin en soluna merhamet için feda edilemeyecek kadar görkemlidir. Global biçimde medeniyet, bu hayatta ne yaptığını kendisi bile bilmeyen insanlık tarafından geri dönülemeyecek şekilde yozlaştırılmış biçime getirildiyse önce halihazırdaki ucube oluşumu yıkmakla başlanmalıdır. Öjeni'nin "hedefini" başarmak onu ilkel haliyle aşırı basitleştirilmiş biçimde kabullenerek asla gerçekleşemez, ancak modernleştirilmiş ve bilime dayanan temeller ışığında "what if" lerin arasında kaybolmadan disiplinli bir biçimde uygulamak mümkündür. Ne yazık ki buradan bakıldığında bu mümkün olma hali, progresif emeller adına gün geçtikçe zorunluluğa doğru yol almaktadır. Her bireyin bu güncel durumun bilincinde olması beklenmelidir, özellikle halihazırda bir bütün olarak ortalamanın üstünde olanların. (:

Çokta uzak olmayan bir zamanda, tıpkı bir jenerasyon önce çekilmiş filmlerdeki şeylerin hayalleriyle şu an yüzleştiğimiz gibi bugünlerde kurduğumuz distopik senaryolardan bir tanesinin içinde kendimizi bulacağımızı düşünüyorum. İnsanlık mental bir başa çıkma mekanizması olarak bunca yıldır var olmuş bir gezegenin en azından kaynak yeterliliği anlamında sonunun kendisine denk geldiğini idrak etmekte zorlanacaktır kuşkusuz. Tabi bu tür bir yaşam-ölüm denkleminden önce gelecek bir sürü işaret fişeği ile karşılaşacaksınız. Bunlar sırayla yaşanırken insanlık bugüne kadar geçmediği bir teste hazırlanmak zorunda. Bu tür testler ise evrimsel rekabetin en çetin, adaptasyon şartlarının en zor ve her zamanki gibi canlıların (ya da canlılık kopyalarının?) zeka sınıfına göre oluşturulmuş çan eğrisinin en sağında yer alanların kazanacağı bir son ile yaşanır. Tabi her şey olup bittikten sonra ortada bir kazanandan bahsedebilecek olursak.

Burada yazdıklarım özünde genel bir inceleme yazısı olsa bile gezegenin güncel şartları üzerine -bu kitap ile- kesişecek bir temanın da varsayımıdır. Galton'ın Öjeni'sinin ilk hali varsayımsal olarak yanlıştı. Fakat amaçladığı şeylerin gezegenin kritik bir dönemecinde "yok edilmesinin" sonucunu malesef bugünlerde birebir yaşıyoruz. Güncel medeniyetimiz 1950 jenerasyonun pozitif taraftaki %2'sinin yarattığı şeylerin sonucuydu. Bundan sonraki rezalet ise, ortalamanın negatif tarafında kalanların kontrol edilememesinin ve edilmek istenmemesinin sonuçlarıyla yüzleşeceğimiz bir geleceğe gebe. Topluma ters düşen düşünceler hakkındaki önyargılarını bir kenara bırakmış, bütün zihinsel akış tarzı orijinal olan bir bireyin (fikri kendiniz oluşturduğunuz takdirde daha önce düşünülmüş olması onun orijinalliğini azaltmaz, fikir satın almak ve bir fikre katılıyor olmak çok farklı şeylerdir.) Sir Galton'ın bu kitabın içinde oluşturduğu vizyonu ve anlatmaya çalıştığı büyük resmi anlayacağından eminim. Bütün düşünceleri başkalarının düşüncelerine dönüşmüş modern zombiler için ise dileğim, daha fazla çoğalarak geleceğe dair bir şeyleri değiştirebilecek potansiyel dahilerin ihtimalini ve onların kişi başına düşen doğal kaynak miktarını artık düşürmemeleridir. :D

Üstad Galton, tıpkı yaşamında olduğu gibi öldükten sonra da bu çok değerli eser sayesinde insanlığa çok büyük bir hediye bırakmıştır. İnsanlığa "anlatılan" şeyler, sırf çok sayıda anlatıldığı için doğru değildir. Doğrular, ona giden yollar yüksek miktarda saptırılmaya çalışılsa bile doğru kişiler tarafından daima erişilebilirdir.


"Başka bir benzetmeyle anlatalım: Özgürce ilerleyebilmemiz için ayrı ayrı güçlü bir şekilde saldırılması, zayıflatılması ve ortadan kaldırılması gereken zorlu bir kaleler zinciriyle kaşı karşıyayız."
Profile Image for Rajat Sirohi.
4 reviews1 follower
May 5, 2023
An admirably lucid collection of lectures ranging from presenting the foundation of eugenics in the theory of natural selection and probability, to clarifying the definition of eugenics as well as its motivation and approach, to providing practical advice for the future development of eugenics as both a science and social cause. From Galton's essays, one receives a picture of eugenics not based in virulent hatred and calls for extermination (as with the Nazis), but rather a genuine, though misguided, attempt at bettering humanity through the practice of selective breeding, governed by a careful analysis of the relevant data (a task which, as Galton repeatedly emphasizes, was very much in its infancy).

Galton's justifications rest chiefly upon a statistical analysis of heredity and related phenomena such as regression to the mean, from which he derives policy proposals including the encouragement of early marriages, social aid during emergencies for newly weds, provisioning of healthy homes for promising couples, and using the pressure of public opinion to shame celibacy and discourage marriage with those of lower 'civic worth' among those of higher 'civic worth'. Notably, Galton emphasizes positive over negative eugenics: "The possibility of improving the race of a nation depends on the power of increasing the productivity of the best stock. This is far more important than that of repressing the productivity of the worst" (24).

Conspicuously lacking in Galton's analysis is an analysis of the causes of variation in traits pertaining to 'civic worth' such as intelligence, criminality, and poverty. This is because his analysis only depends upon such traits being heritable, not biologically determined. Yet, if social factors were to be revealed which significantly influence such traits, it's an open question whether social policies directed towards the propagation of desirable traits shouldn't be focused on the improvement of social conditions rather than selective breeding. Additionally, insofar as Galton assumes biological origins for such traits, his conclusions rest upon a simplistic Mendelian model of trait expression and inheritance. Thus, modern developments in genetics cast doubt on some of his conclusions.

Despite these reservations, the basic idea underlying eugenics, that humans may play an active role in influencing the constitution of future generations through practices such as selective breeding, is descriptively accurate; and in the age of gene-editing technology, through which the total eradication of heritable diseases becomes possible, the question of eugenics has arisen once more. So it's important to understand the original motivations behind eugenics, both in order to avoid repeating the disasters of forced sterilization and genocide during the early-20th century, and to determine whether any of its principles can be borrowed and aligned with our contemporary ethics.
Profile Image for Aleksandar.
58 reviews2 followers
May 29, 2025
It is unfortunate that Eugenics has fallen into such disrepute, because one can only imagine what progress would have been made in the field, had it not been abused by the Nazis. Galton himself rightly warns about the attraction of Eugenics to "cranks". While certain aspects are certainly applied in medicine, biology and to a lesser extent in other "natural" sciences, Eugenics does have wide socio-political implications, so it is important that also "social" sciences address these aspects - implications whose application (or rather no application), it must be said, is more often based on morality, social norms and public opinion (much like Galton rightly addresses), rather than on facts.

The text itself is very academic, scientific (it must be read contextually, not from today's perspective) and from it one can easily see that Galton's idea was a genuine improvement of man, rather than any of the later "accusations" that are often levelled at him, by dogmatically inclined academics. While some of his conclusions and findings have certainly been questioned and disproved by modern biology and genetics, this should not discredit Eugenics as such - after all it is the purpose of science to constantly improve, test hypotheses and come to new and better findings. Even Galton himself states numerous times through his lectures that, slow, careful and thorough analysis is needed, one based on facts not on assumptions or emotions. I found myself nodding along to many of the things in the book, and I only gave it 3 stars due to contents which were more methodological and in my opinion could have just been excluded from the book.
132 reviews2 followers
May 23, 2021
This is a compilation of short lectures or speeches made by Galton on the subject of eugenics. It will give you a good idea of the principles and motivations behind the early eugenics movement. I was both surprised by how blatant the sexism and racism was, but also the complete absence of viciousness around it.

Honestly, the text is only of historical interest and I wouldn't recommend it to anyone that is not doing research on Galton or the history of the eugenics movement in England specifically. If you are looking for an introduction to eugenic thought and its history, you are better off reading Philippa Levine's "Eugenics: A Very Short Introduction".
Profile Image for Joseph Bronski.
Author 1 book71 followers
September 30, 2024
Historically important, concise, even some math in it. Should be required reading in school.
Profile Image for Gazmend Ceno.
Author 26 books30 followers
December 13, 2025
This is must a read book, very well documented. Read it and make up your own mind (if you have one :)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.