What do you think?
Rate this book
Η αληθινή απολογία του Σωκράτη
“Kostas Varnalis, bu kitapta ‘Sokrates arkasında yazılı eserler bıraksaydı neler yazardı?’ sorusunu yanıtlamaya çalışıyor. 20. yüzyıl materyalist felsefesinin kavramlarını kullanarak, “bilgelerin bilgesi”ni muhalif, toplumcu bir düşünür olarak takdim ediyor. Kaynakların dışına çıkmamaya özen göstererek; antikite ve felsefe tarihi hakkındaki sınırsız bilgisi, derin genel kültürü, sevgi dolu yaklaşımı ve ince mizahıyla yarattığı bu Sokrates, Platon’un bildik Sokrates’inden daha az gerçekmiş gibi görünse de, yadsınamaz şekilde ondan daha sevimli duruyor.”
Ari Çokona
Ari Çokona
99 pages, Paperback
First published January 1, 1931
5 people are currently reading
193 people want to read
About the author
Kostas Varnalis
35 books17 followersKostas Varnalis (Κώστας Βάρναλης) was born in Burgas, Bulgaria, in 1884. As his name suggests, his family originated from Varna. He completed his elementary studies in the Zariphios Greek high school in Plovdiv and then moved to Athens to study literature at the National and Kapodistrian University of Athens. While there, he became involved in the language dispute, taking the side of the demoticists over the supportres of the katharevousa. After his graduation in 1908 he worked for some time as a teacher in Burgas, before returning to Greece and teaching in Amaliada and Athens. During the next years, he worked as a teacher and part-time journalist, also engaging in translation work. In 1913, he took part in the Second Balkan War.
In 1919 he gained a scholarship and travelled to Paris where he studied philosophy, literature and sociology. It was during his Parisian studies that he became a Marxist and reviewed his ideas on poetry in theory and in practice. His political alignment resulted in his being barred dismissed from his teaching position at the Paedagocical Academny in 1926, and to be barred from any state employment. Varnalis thus took to journalism, a profession he practised until the end of his life. In 1929, he married the poetess Dora Moatsou. In 1935, he participated in the Soviet Writers' Conference in Moscow as Greece's representative. Under the 4th of August Regime, he was sent to internal exile in Mytilene and Agios Efstratios. During the German Occcupation of Greece, he took part in the resistance movement as a member of the National Liberation Front (EAM). In 1959, he was awarded the Lenin Peace Prize. Varnalis died in Athens on 16 December 1974.
In 1919 he gained a scholarship and travelled to Paris where he studied philosophy, literature and sociology. It was during his Parisian studies that he became a Marxist and reviewed his ideas on poetry in theory and in practice. His political alignment resulted in his being barred dismissed from his teaching position at the Paedagocical Academny in 1926, and to be barred from any state employment. Varnalis thus took to journalism, a profession he practised until the end of his life. In 1929, he married the poetess Dora Moatsou. In 1935, he participated in the Soviet Writers' Conference in Moscow as Greece's representative. Under the 4th of August Regime, he was sent to internal exile in Mytilene and Agios Efstratios. During the German Occcupation of Greece, he took part in the resistance movement as a member of the National Liberation Front (EAM). In 1959, he was awarded the Lenin Peace Prize. Varnalis died in Athens on 16 December 1974.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 20 of 20 reviews
December 10, 2017
<< Όχι όντα, είμαστε Ιδέες, που ζούνε πολεμώντα >>
( απ’ το ποίημα Προσκυνητής )
Η έκδοση είναι πολύ προσεγμένη και διακριτή, για τα όμορφα και αποκαλυπτικά σχέδια του Ρίτσου, αν μπορούσαμε να διακρίνουμε τη ζωγραφική, στα ρεύματα της λογοτεχνίας, είναι το είδος των σκίτσων που πατούν στο μεταίχμιο νατουραλισμού, ρεαλισμού. Ύστερα, έχουμε τους προλόγους του ποιητή, το – κατά την άποψη μου – ευχαριστήριο γράμμα του Παλαμά, που παρόλη την αριστουργηματική έκφραση του, παραμένει πλαστικό και παρά το δέος και το θαυμασμό, παρά την έκπληξη που δε βρίσκει επιρροές σαν εκείνες που καθρεφτίζονται στον ίδιο ή το Δροσίνη, κάνει ένα τραγικότατο σφάλμα και αυτό είναι σα να ακυρώνει την ουσία της επιστολής, είναι σαν τα κρυφοεπιθετικά δώρα που μας κάνουν καμιά φορά, διαχωρίζει τον ποιητή, απ’ το φρόνημα του, το χαρακτηρίζει ασυμβίβαστο. Αρχές της δεκαετίας του 90, σε ηλικία γύρω στα 12, διάβασα τους Μοιραίους. Αν ήταν ασυμβίβαστη η πεποίθηση και το πάθος του ποιητή, η φλόγα αυτή που συνταράζει ακόμη κι έναν άνθρωπο σαν εμένα, που δεν πιστεύω στην ποίηση κι ήταν αυτή αιτία συχνών διαξιφισμών, με τον πατέρα μου, με το φρόνημα του, τότε αυτό το ποίημα δε θα έπρεπε να υπάρχει. Οι ποιητές που προϋπήρχαν και μεσουρανούσαν εκείνη την εποχή, με το πλεονέκτημα να βλέπουν πριν τον κοιμισμένο λαό, στην πραγματικότητα σνόμπαραν, αλλά με σεβασμό το Βάρναλη, αλλά και με κακεντρέχεια τον Ξενόπουλο, που σύστησε στην Ελλάδα, τον Καβάφη. Αλλά εδώ, δε θα μιλήσω για τον Καβάφη κι ας είναι το πάθος μου κι αν αυτό αποτελεί ασυμβίβαστο με την συνήθη απόσταση που διατηρώ απ’ την ποίηση, θα δανειστώ μια σκέψη απ’ τον Καμύ, που εκφράζω τόσο για τον Καβάφη, όσο και για το Βάρναλη. Κανένας απ’ τους δύο δε μπορεί να διαχωριστεί απ’ τα φρονήματα και τις στάσεις του και γι’ αυτό κι οι δυο είναι ποιητές – φιλόσοφοι από θέση κι αν μη τι άλλο, η φιλοσοφία είναι ένας απ’ τους παρακινητές μου, στη ζωή. Μαζί συναντάμε πριν το ίδιο το κείμενο, ένα εξαιρετικής ενάργειας άρθρο του Γλήνου, που κατ’ εμέ, δρέπει τις δάφνες, που ο ίδιος δε διεκδικεί και διστάζει να χαρακτηρίσει τις γνώσεις του κριτικές – λογοτεχνικές. Αν οι γνώσεις του δεν είναι αρκετές για τη θεωρία, είναι η φλόγα κι η αισθαντικότητα του, για την πράξη. Και στη θεωρία μένουν προσκολλημένοι μόνον όσοι έχουν κάτι να κρύψουν.
<< Μ’ όλο το σούσουρο που γινότανε, μ’ όλη τη βόχα που βγάζανε τόσα ξαναμμένα κορμιά και χαλασμένα στομάχια, τα κατάφερνε ν’ ακούει τα χαρούμενα πουλιά, που τιτιβίζανε στα τριγυρινά πέφκα και να οσμίζεται τη μυρωδιά της ρετσίνας, του σκίνου και του θυμαριού, που ανάδινεν η χέρσα γης >>
<< Γι’ αφτό λοιπόν αφήσανε τις δουλειές τους νοικοκυραίοι άνθρωποι και χασομέρησαν όλημέρα για να διαφεντέψουνε την πατρίδα; Και δεν ήτανε δα για τα λεφτά… μα τους ζητούσε να παρανομήσουν. Και να θέλανε, δεν είχανε μήτε αφτοί το δικαίωμα να χαρίσουμε το μιστό τους, μήτε και η πολιτεία να τους τόνε στερήσει >>
<< Θα βρεθούν ύστερ’ από χρόνια πολλοί και φίλοι κι αρνητάδες μου, και ντόπιοι και ξένοι, και συγκαιρινοί και μελλούμενοι που θα κάνουνε ντόρο μεγάλο γύρα στο θάνατο μου. Θα με πούνε ‘’των Ελλήνων τον άριστο’’, ‘’αηδόνα μουσών’’, ‘’τον δικαιότατον’’, ‘’τον φρονιμώτατον’’, ‘’κορώνα της Ελλάδος’’. Τα παιδιά σας θα μου χτίσουν εκκλησία, το ‘’Σωκράτειον’’ και θα μου κάνουνε θυσίες, κάθε χρόνο, την άνοιξη… Θα με προσκυνάνε για θεό ( σε ‘μενα δεν επιτρέψατε να ‘χω μήτε μιας πεντάρας δαιμόνιο… ) Και για ποιο λόγο; Οι πρώτοι για να κολλήσουνε τ’ όνομα τους δίπλα στο δικό μου και ν’ ακούγονται μαζί μου κι οι δέφτεροι για να δείξουνε, πως αν εζούσα στα χρόνια τους, θα με καταλαβαίνανε και θα με τιμούσαν! … Μπόσικα πράματα. Κι εκείνοι κι ετούτοι θα παραφουσκώνουνε την αξία μου και θ’ αδικούν εσάς, θα λένε ψέματα και θα πιστέβουνε ψέματα… >>
<< Κι ο λαός, ο Σκύλος […] άμα του πάρεις την ελπίδα του τίποτα, του παίρνεις το παν! Και σε ξεσκίζει >>
<< προσπαθούσα να βρίσκω πάντοτε μια μοναδική γνώμη, που να ΄ναι σε κάθε περίπτωση και για όλους υποχρεωτική, δηλαδή παντοτινή κι ανάλλαγη, πάνω από καιρούς και τόπους κι ανθρώπους – απόλυτη. Θα ‘πρεπε να ‘χει κάτι το θεϊκό μέσα της, να ‘ναι ‘’ιδέα’’. Και για να την εβρούμε δε θα ‘πρεπε καθόλου να ψάχνουμε στον όξω κόσμο, που ‘ναι διαβατικός και ψεύτικος, μα μέσα στην ψυχή μας που ‘ναι άϋλη κι αθάνατη. Στα βαθιά της ψυχής κρύβονται θαμμένες οι Ιδέες – αλήθειες, κάτου, από σκουριά πολλή, που τήνε σωριάζουνε μέσα της οι αιστήσες – αποθυμιές κι οι αποθυμιές – συφέρα >>
<< Όσο πιο ταπεινωμένος ο άνθρωπος, τόσο πιότερο κι αναποφάσιστος, όσο πιο κουρασμένος, τόσο λιγότερο ανασαίνει και σκέφτεται και θυμώνει. Χρειάζεται κουράγιο και μπίστη στον εαφτό σου, για ν’ αντισταθείς στην αδικία – και πιο πολύ ακόμα για ν’ αδικήσεις! Μαθημένος να φοβάσαι, δε θέλεις να φοβηθείς περισσότερο, Αφήνεσαι στη γλύκα της αβουλίας, στον εγωισμό του πόνου. Κι όχι μονάχα στέκεσαι να σου παίρνουν τα όσα δεν έχεις, μα δεν αγγίζεις και τα λίγα πό ‘χεις >>
<< Αν όλοι μας εφτυχούμε, δεν έχει κανένας ανάγκη να σωθεί. Όταν εκείνοι τρώνε, χορταίνουμ’ εμείς κι όταν αφτοί θησαβρίζουν, εμείς πλουταίνουμε, κι όταν εκείνοι δε γίνονται πλουσιότεροι, φτωχαίνουμ’ εμείς περισσότερο κι όταν εκείνων η περιουσία βρίσκεται σε κίντυνο, χάνουμ’ εμείς τον ύπνο μας >>
Τελειώνει με μια τελευταία ευχή, μια τελευταία πρόσκληση: Ο ήλιος λάμπει παντού ο ίδιος, την ίδια αξία έχει η αναπνοή, ο έρωτας, η απαντοχή, όποιο κι αν είναι το χρώμα κι η καταγωγή σου. Το να συνδράμει ο δούλος, το δούλο, ο ταπεινός, τον ταπεινό, γίνεται στο όνομα της ελευθερίας, στο θεσμό της πανανθρώπινης κοινωνίας, όχι για ένα κόσμο που εκείνοι που αδικήθηκαν, δε θα δουλεύουν και θα αδικούνε, όσους κάποτε αδίκησαν και κάθονταν πάνω στον κόπο των άλλων, μα για ένα κόσμο που ο καθένας θα είναι ισότιμα δούλος κι αφέντης.
Αν δε σας λένε τίποτα οι λέξεις, αν δε σας λένε τίποτα οι φράσεις, αν ο λόγος θαμπώνει απ’ την παλιά φορεσιά του, είναι οι Ιδέες που λάμπουν, εκείνες που βρίσκονται στην ψυχή κάτω απ’ τα αναμνηστικά συναισθήματα και τα απωθημένα και που είναι παντοτινές και κοινές για όλους. Όσο παλιά και κοινή είναι η Ιστορία που επαναλαμβάνεται ακριβώς επειδή τη λησμονούμε και καθένας που το εκφράζει και το πώς το εκφράζει και το πώς το συνδυάζει, αλαλάζει την ψυχή μας, μας ταρακουνά, μας δείχνει κάτι που το ξέραμε μα δεν το συνειδητοποιούσαμε αξίζει να τιμάτε.
Τιμή στο μεγάλο ποιητή, τιμή στη μεγαλοφυϊα που έξω από εποχές, ηχεί παντοτινά το τραγούδι του: υπέρ στον άνθρωπο και ζήτω!
Δεν είμ’ εγώ σπορά της Τύχης
ο πλαστουργός της νιας ζωής
Εγώ είμαι τέκνο της Ανάγκης
κι ώριμο τέκνο της Οργής.
Δεν κατεβαίνω από τα νέφη,
γιατί δεν μ’ έστειλε κανείς
Πατέρας, τάχα παρηγόρια
για σένα, σκλάβε, που πονείς.
Ουράνιες δύναμες, αγγέλοι,
κρίνα, πουλιά και ψαλμουδές -
τίποτα! Εμένα παραστέκουν
οι θυμωμένες σας καρδιές.
Εγώ του καραβιού γοργόνα
στ’ ορθόπλωρο καράβι μπρος.
Απάνω μου σπάνε φορτούνες
κι άγριος ενάντιά μου καιρός.
Άκου, πως παίρνουν οι αγέρες
χιλιάδων χρόνων τη φωνή!
Μέσα στο λόγο το δικό μου
όλ' η ανθρωπότητα πονεί.
Ω! πως τον παίρνουν οι αγέρες
και πως φωνάζουμε μετά
άβυσσοι μάβροι, τάφοι μάβροι
ποτάμια γαίματα πηχτά!
Μέσα στο νου και στην καρδιά μου
αιώνων φουντώσανε ντροπές
και την παλάμη μου αρματώνουν
με φλογισμένες αστραπές.
Ένας δεν είμαι, μα χιλιάδες!
Όχι μονάχα οι ζωντανοί -
κ' οι πεθαμένοι μ' ακλουθάνε
σε μια αράδα σκοτεινή.
Μα κι όσοι αγέννητοι, χιλιάδες
άπλαστοι ακόμη με βλογούν
κι όλοι ακουμπάνε τα σπαθιά τους
απάνω μου και τα λυγούν.
Δεν δίνω λέξεις παρηγόρια
δίνω μαχαίρι σ' ολουνούς·
καθώς το μπήγω μες το χώμα
γίνεται φως, γίνεται νους.
Όθε περνά, γκρεμίζει κάτου
σαν το βοριά, σαν το νοτιά
όλα τα φονικά ρηγάτα
θεμελιωμένα στην ψεφτιά.
Κ’ ένα στηλώνει κι ανασταίνει
τό να βασίλειο της Δουλειάς,
(Ειρήνη! Ειρήνη!) το βασίλειο
της Πανανθρώπινης Φιλιάς
( Οδηγητής )
( απ’ το ποίημα Προσκυνητής )
Η έκδοση είναι πολύ προσεγμένη και διακριτή, για τα όμορφα και αποκαλυπτικά σχέδια του Ρίτσου, αν μπορούσαμε να διακρίνουμε τη ζωγραφική, στα ρεύματα της λογοτεχνίας, είναι το είδος των σκίτσων που πατούν στο μεταίχμιο νατουραλισμού, ρεαλισμού. Ύστερα, έχουμε τους προλόγους του ποιητή, το – κατά την άποψη μου – ευχαριστήριο γράμμα του Παλαμά, που παρόλη την αριστουργηματική έκφραση του, παραμένει πλαστικό και παρά το δέος και το θαυμασμό, παρά την έκπληξη που δε βρίσκει επιρροές σαν εκείνες που καθρεφτίζονται στον ίδιο ή το Δροσίνη, κάνει ένα τραγικότατο σφάλμα και αυτό είναι σα να ακυρώνει την ουσία της επιστολής, είναι σαν τα κρυφοεπιθετικά δώρα που μας κάνουν καμιά φορά, διαχωρίζει τον ποιητή, απ’ το φρόνημα του, το χαρακτηρίζει ασυμβίβαστο. Αρχές της δεκαετίας του 90, σε ηλικία γύρω στα 12, διάβασα τους Μοιραίους. Αν ήταν ασυμβίβαστη η πεποίθηση και το πάθος του ποιητή, η φλόγα αυτή που συνταράζει ακόμη κι έναν άνθρωπο σαν εμένα, που δεν πιστεύω στην ποίηση κι ήταν αυτή αιτία συχνών διαξιφισμών, με τον πατέρα μου, με το φρόνημα του, τότε αυτό το ποίημα δε θα έπρεπε να υπάρχει. Οι ποιητές που προϋπήρχαν και μεσουρανούσαν εκείνη την εποχή, με το πλεονέκτημα να βλέπουν πριν τον κοιμισμένο λαό, στην πραγματικότητα σνόμπαραν, αλλά με σεβασμό το Βάρναλη, αλλά και με κακεντρέχεια τον Ξενόπουλο, που σύστησε στην Ελλάδα, τον Καβάφη. Αλλά εδώ, δε θα μιλήσω για τον Καβάφη κι ας είναι το πάθος μου κι αν αυτό αποτελεί ασυμβίβαστο με την συνήθη απόσταση που διατηρώ απ’ την ποίηση, θα δανειστώ μια σκέψη απ’ τον Καμύ, που εκφράζω τόσο για τον Καβάφη, όσο και για το Βάρναλη. Κανένας απ’ τους δύο δε μπορεί να διαχωριστεί απ’ τα φρονήματα και τις στάσεις του και γι’ αυτό κι οι δυο είναι ποιητές – φιλόσοφοι από θέση κι αν μη τι άλλο, η φιλοσοφία είναι ένας απ’ τους παρακινητές μου, στη ζωή. Μαζί συναντάμε πριν το ίδιο το κείμενο, ένα εξαιρετικής ενάργειας άρθρο του Γλήνου, που κατ’ εμέ, δρέπει τις δάφνες, που ο ίδιος δε διεκδικεί και διστάζει να χαρακτηρίσει τις γνώσεις του κριτικές – λογοτεχνικές. Αν οι γνώσεις του δεν είναι αρκετές για τη θεωρία, είναι η φλόγα κι η αισθαντικότητα του, για την πράξη. Και στη θεωρία μένουν προσκολλημένοι μόνον όσοι έχουν κάτι να κρύψουν.
<< Μ’ όλο το σούσουρο που γινότανε, μ’ όλη τη βόχα που βγάζανε τόσα ξαναμμένα κορμιά και χαλασμένα στομάχια, τα κατάφερνε ν’ ακούει τα χαρούμενα πουλιά, που τιτιβίζανε στα τριγυρινά πέφκα και να οσμίζεται τη μυρωδιά της ρετσίνας, του σκίνου και του θυμαριού, που ανάδινεν η χέρσα γης >>
<< Γι’ αφτό λοιπόν αφήσανε τις δουλειές τους νοικοκυραίοι άνθρωποι και χασομέρησαν όλημέρα για να διαφεντέψουνε την πατρίδα; Και δεν ήτανε δα για τα λεφτά… μα τους ζητούσε να παρανομήσουν. Και να θέλανε, δεν είχανε μήτε αφτοί το δικαίωμα να χαρίσουμε το μιστό τους, μήτε και η πολιτεία να τους τόνε στερήσει >>
<< Θα βρεθούν ύστερ’ από χρόνια πολλοί και φίλοι κι αρνητάδες μου, και ντόπιοι και ξένοι, και συγκαιρινοί και μελλούμενοι που θα κάνουνε ντόρο μεγάλο γύρα στο θάνατο μου. Θα με πούνε ‘’των Ελλήνων τον άριστο’’, ‘’αηδόνα μουσών’’, ‘’τον δικαιότατον’’, ‘’τον φρονιμώτατον’’, ‘’κορώνα της Ελλάδος’’. Τα παιδιά σας θα μου χτίσουν εκκλησία, το ‘’Σωκράτειον’’ και θα μου κάνουνε θυσίες, κάθε χρόνο, την άνοιξη… Θα με προσκυνάνε για θεό ( σε ‘μενα δεν επιτρέψατε να ‘χω μήτε μιας πεντάρας δαιμόνιο… ) Και για ποιο λόγο; Οι πρώτοι για να κολλήσουνε τ’ όνομα τους δίπλα στο δικό μου και ν’ ακούγονται μαζί μου κι οι δέφτεροι για να δείξουνε, πως αν εζούσα στα χρόνια τους, θα με καταλαβαίνανε και θα με τιμούσαν! … Μπόσικα πράματα. Κι εκείνοι κι ετούτοι θα παραφουσκώνουνε την αξία μου και θ’ αδικούν εσάς, θα λένε ψέματα και θα πιστέβουνε ψέματα… >>
<< Κι ο λαός, ο Σκύλος […] άμα του πάρεις την ελπίδα του τίποτα, του παίρνεις το παν! Και σε ξεσκίζει >>
<< προσπαθούσα να βρίσκω πάντοτε μια μοναδική γνώμη, που να ΄ναι σε κάθε περίπτωση και για όλους υποχρεωτική, δηλαδή παντοτινή κι ανάλλαγη, πάνω από καιρούς και τόπους κι ανθρώπους – απόλυτη. Θα ‘πρεπε να ‘χει κάτι το θεϊκό μέσα της, να ‘ναι ‘’ιδέα’’. Και για να την εβρούμε δε θα ‘πρεπε καθόλου να ψάχνουμε στον όξω κόσμο, που ‘ναι διαβατικός και ψεύτικος, μα μέσα στην ψυχή μας που ‘ναι άϋλη κι αθάνατη. Στα βαθιά της ψυχής κρύβονται θαμμένες οι Ιδέες – αλήθειες, κάτου, από σκουριά πολλή, που τήνε σωριάζουνε μέσα της οι αιστήσες – αποθυμιές κι οι αποθυμιές – συφέρα >>
<< Όσο πιο ταπεινωμένος ο άνθρωπος, τόσο πιότερο κι αναποφάσιστος, όσο πιο κουρασμένος, τόσο λιγότερο ανασαίνει και σκέφτεται και θυμώνει. Χρειάζεται κουράγιο και μπίστη στον εαφτό σου, για ν’ αντισταθείς στην αδικία – και πιο πολύ ακόμα για ν’ αδικήσεις! Μαθημένος να φοβάσαι, δε θέλεις να φοβηθείς περισσότερο, Αφήνεσαι στη γλύκα της αβουλίας, στον εγωισμό του πόνου. Κι όχι μονάχα στέκεσαι να σου παίρνουν τα όσα δεν έχεις, μα δεν αγγίζεις και τα λίγα πό ‘χεις >>
<< Αν όλοι μας εφτυχούμε, δεν έχει κανένας ανάγκη να σωθεί. Όταν εκείνοι τρώνε, χορταίνουμ’ εμείς κι όταν αφτοί θησαβρίζουν, εμείς πλουταίνουμε, κι όταν εκείνοι δε γίνονται πλουσιότεροι, φτωχαίνουμ’ εμείς περισσότερο κι όταν εκείνων η περιουσία βρίσκεται σε κίντυνο, χάνουμ’ εμείς τον ύπνο μας >>
Τελειώνει με μια τελευταία ευχή, μια τελευταία πρόσκληση: Ο ήλιος λάμπει παντού ο ίδιος, την ίδια αξία έχει η αναπνοή, ο έρωτας, η απαντοχή, όποιο κι αν είναι το χρώμα κι η καταγωγή σου. Το να συνδράμει ο δούλος, το δούλο, ο ταπεινός, τον ταπεινό, γίνεται στο όνομα της ελευθερίας, στο θεσμό της πανανθρώπινης κοινωνίας, όχι για ένα κόσμο που εκείνοι που αδικήθηκαν, δε θα δουλεύουν και θα αδικούνε, όσους κάποτε αδίκησαν και κάθονταν πάνω στον κόπο των άλλων, μα για ένα κόσμο που ο καθένας θα είναι ισότιμα δούλος κι αφέντης.
Αν δε σας λένε τίποτα οι λέξεις, αν δε σας λένε τίποτα οι φράσεις, αν ο λόγος θαμπώνει απ’ την παλιά φορεσιά του, είναι οι Ιδέες που λάμπουν, εκείνες που βρίσκονται στην ψυχή κάτω απ’ τα αναμνηστικά συναισθήματα και τα απωθημένα και που είναι παντοτινές και κοινές για όλους. Όσο παλιά και κοινή είναι η Ιστορία που επαναλαμβάνεται ακριβώς επειδή τη λησμονούμε και καθένας που το εκφράζει και το πώς το εκφράζει και το πώς το συνδυάζει, αλαλάζει την ψυχή μας, μας ταρακουνά, μας δείχνει κάτι που το ξέραμε μα δεν το συνειδητοποιούσαμε αξίζει να τιμάτε.
Τιμή στο μεγάλο ποιητή, τιμή στη μεγαλοφυϊα που έξω από εποχές, ηχεί παντοτινά το τραγούδι του: υπέρ στον άνθρωπο και ζήτω!
Δεν είμ’ εγώ σπορά της Τύχης
ο πλαστουργός της νιας ζωής
Εγώ είμαι τέκνο της Ανάγκης
κι ώριμο τέκνο της Οργής.
Δεν κατεβαίνω από τα νέφη,
γιατί δεν μ’ έστειλε κανείς
Πατέρας, τάχα παρηγόρια
για σένα, σκλάβε, που πονείς.
Ουράνιες δύναμες, αγγέλοι,
κρίνα, πουλιά και ψαλμουδές -
τίποτα! Εμένα παραστέκουν
οι θυμωμένες σας καρδιές.
Εγώ του καραβιού γοργόνα
στ’ ορθόπλωρο καράβι μπρος.
Απάνω μου σπάνε φορτούνες
κι άγριος ενάντιά μου καιρός.
Άκου, πως παίρνουν οι αγέρες
χιλιάδων χρόνων τη φωνή!
Μέσα στο λόγο το δικό μου
όλ' η ανθρωπότητα πονεί.
Ω! πως τον παίρνουν οι αγέρες
και πως φωνάζουμε μετά
άβυσσοι μάβροι, τάφοι μάβροι
ποτάμια γαίματα πηχτά!
Μέσα στο νου και στην καρδιά μου
αιώνων φουντώσανε ντροπές
και την παλάμη μου αρματώνουν
με φλογισμένες αστραπές.
Ένας δεν είμαι, μα χιλιάδες!
Όχι μονάχα οι ζωντανοί -
κ' οι πεθαμένοι μ' ακλουθάνε
σε μια αράδα σκοτεινή.
Μα κι όσοι αγέννητοι, χιλιάδες
άπλαστοι ακόμη με βλογούν
κι όλοι ακουμπάνε τα σπαθιά τους
απάνω μου και τα λυγούν.
Δεν δίνω λέξεις παρηγόρια
δίνω μαχαίρι σ' ολουνούς·
καθώς το μπήγω μες το χώμα
γίνεται φως, γίνεται νους.
Όθε περνά, γκρεμίζει κάτου
σαν το βοριά, σαν το νοτιά
όλα τα φονικά ρηγάτα
θεμελιωμένα στην ψεφτιά.
Κ’ ένα στηλώνει κι ανασταίνει
τό να βασίλειο της Δουλειάς,
(Ειρήνη! Ειρήνη!) το βασίλειο
της Πανανθρώπινης Φιλιάς
( Οδηγητής )
July 29, 2014
Ένα εξαιρετικό κείμενο, ένα μάθημα σάτιρας ίσως, γραμμένο σε μια γάργαρη δημοτική γλώσσα. Ο Ρίτσος το περιγράφει σαν ένα "αριστούργημα της νεοελληνικής πεζογραφίας, όπου αίσθημα, στόχαση, λόγος, δένονται σε μια μοναδική, αδιάσπαστη ενότητα". Και ο Παλαμάς σε επιστολή του προς τον Βάρναλη γράφει μεταξύ άλλων: "Διαβάζοντάς σε σημείωσα κάπου στο περιθώριο: Η αρχαιογνωσία μαζί με την κοροϊδία χορεύουν καρσιλαμά. Α! η κοροιδία! της απευθύνεις καλέσματα συγκινητικά. Είναι η Μούσα σου. Ο υπαινιγμός κι ο αναχρονισμός. Συγχρονίζονται. Δυο θεράποντες του τεχνίτη υπάκουοι κάνουν ένα επαναστατικό δαιμόνιο. Κάνουν το Σωκράτη, από αρχαίο μοντέρνο, χωρίς μήτε του αρχαϊσμού μήτε ο μοντερνισμός να ζημιώνεται. Προστατεύει και τους δυο ο λυρισμός".
Να προσθέσω ότι η συγκεκριμένη έκδοση του Κέδρου είναι παραπάνω από καλαίσθητη και εικονογραφημένη από τον Ρίτσο.
Να προσθέσω ότι η συγκεκριμένη έκδοση του Κέδρου είναι παραπάνω από καλαίσθητη και εικονογραφημένη από τον Ρίτσο.
February 7, 2025
The "apology" transformed into a sharp indictment of power & conformity.
With an ironic twist on the classical defense speech, Varnalis portrays Socrates as a bitter, disillusioned figure, exposing the hypocrisy of Athenian society.
With an ironic twist on the classical defense speech, Varnalis portrays Socrates as a bitter, disillusioned figure, exposing the hypocrisy of Athenian society.
June 24, 2013
Μία σύγχρονη γραφή της απολογίας του Σωκράτη μπροστά στο δικαστήριο. Μία αριστερή γραφή, που στηλιτεύει τη σάπια κοινωνία. Μία γραφή προτρεπτική ανατροπής. Ένα καθαρόαιμο κομμουνιστικό κείμενο.
Αμφιβάλλω πολύ αν ο ίδιος ο Σωκράτης θα το επιδοκίμαζε. Μάλλον θα γελούσε και θα το προσπερνούσε.
Κατά τα άλλα, είναι ένα πεζό με καθάρια δημοτική γλώσσα, ξεκάθαρο, με την πικρή σάτιρα να το διαπερνά.
Αμφιβάλλω πολύ αν ο ίδιος ο Σωκράτης θα το επιδοκίμαζε. Μάλλον θα γελούσε και θα το προσπερνούσε.
Κατά τα άλλα, είναι ένα πεζό με καθάρια δημοτική γλώσσα, ξεκάθαρο, με την πικρή σάτιρα να το διαπερνά.
August 26, 2018
Sokrates’in savunmasını gölgede bırakacak derecede etkili, hiciv ve zeka dolu muhteşem bir kitap.
90 sayfanın 60’ının altını çizmişimdir. Bana çok güzel bir sürpriz oldu.
90 sayfanın 60’ının altını çizmişimdir. Bana çok güzel bir sürpriz oldu.
October 2, 2018
Sokrates’in savunmasının soldan yazılmış, güncel hali. Yazar Kostas Varnalis 1884’te Burgaz’da doğmuş, daha sonra Yunanistan’da felsefe, teoloji, yunan edebiyatı bursu kazanmış, edebiyat öğrenmeni olarak çalışmış. 1912’de Balkan Savaşlarına yunan milliyetçisi olarak katılmış. 1918’de Yunan hükümetinin bursuyla Paris’te doktora eğitimi almaya gitmiş. Aynı dönemde marksizmle tanışmış, ve öyle de devam etmiş. 1954’te Lenin Barış ödülüne layık görülmüş. 1974’te de ölmüş. (kitaptan).
Kitap tesadüfen elime geçti, keyifli bir okuma oldu. Sokrates bu kitabı okusa sanırım o da keyif alırdı :)
Kitap tesadüfen elime geçti, keyifli bir okuma oldu. Sokrates bu kitabı okusa sanırım o da keyif alırdı :)
September 13, 2022
Δυνατός ο Βάρναλης. Βάζει το μαχαίρι στο κόκκαλο
March 8, 2017
Dimitris Iosifidis σε ευχαριστω για το δωρο, ειναι κριμα να μην ειναι υποχρεωτικό να διαβαστει απο ολους τους Ελληνες πριν τους δωθει το δικαιωμα ψηφου.
February 7, 2021
Σε λιγότερες από 90 σελίδες, ο Βάρναλης κατάφερε να συμπυκνώσει τόση δύναμη, τόση "πάρτα στη μάπα" κατάθεση ψυχής, τόση αλήθεια. Ένα βιβλίο - αστέρας νετρονίων.
September 6, 2023
Μετά τους κατηγόρους του, Μέλητο, Άνυτο και Λύκωνα, ήρθε η σειρά του Σωκράτη να μιλήσει και να τοποθετηθεί έναντι των κατηγοριών που του απαγγέλθηκαν. Κι αυτός, αφού τον σκούντησαν για να του θυμίσουν πως έφτασε η σειρά του, ξεκίνησε την απολογία του μουρμουρίζοντας: «Κ’ εγώ περίμενα σεις, ω άντρες Αθηναίοι, ν’ απολογηθείτε!» Τέτοιο άπρεπο φέρσιμο δεν το περίμεναν οι δικαστάδες της Ηλιαίας, κι ακόμη περισσότερο δεν ανέμεναν πως ο άρτι καταδικασθείς σε θάνατο Σωκράτης (για ασέβεια και διαφθορά των νέων) θα δανειζόταν, κατά την απολογία του, την τόσο «νευρώδη, ακριβόλογη, καίρια και παραστατική» γλώσσα του Κώστα Βάρναλη, για να αναγνωρίσει κι ο ίδιος «τα λάθη και τις ζημιές της διδασκαλίας του», αλλά και για να σύρει τα εξ αμάξης τόσο σ’ αυτούς, τους λαϊκούς δικαστές του, όσο και στους κατηγόρους του, τους πολιτικούς, τους ποιητάδες και τους φιλοσόφους, καθώς και στο κοινωνικοπολιτικό σύστημα του τότε και του σήμερα [τις απανταχού ταξικές κοινωνίες], που λειτουργεί με βάση «το του κρείττονος συμφέρον» και θέλει σκλάβους κι αδικημένους τους πολλούς, τον φτωχό λαό.
Έργο βαθύτατα πολιτικό και αξιομνημόνευτο όσο λίγα στην πεζογραφία μας, η Αληθινή Απολογία του Σωκράτη, πέραν της υπέροχης γραφής της, αναδεικνύει μιαν άλλη εκδοχή, βαρναλική χαρακτηρίζεται συνήθως, του αρχαίου φιλοσόφου, που, στον αντίποδα της Πλατωνικής μαρτυρίας, δεν “αθωώνει” τους δικαστές του, αλλά και δεν αντικρούει τις κατηγορίες που του απαγγέλλονται, γνωρίζοντας καταρχήν ότι οι αιτίες της καταδίκης του είναι πολιτικές και η δικαιοσύνη όργανο επιβολής της ταξικής βίας και εκμετάλλευσης.
«Τι; Είμουνα επικίντυνος στη Δημοκρατία: Επικίντυνος εγώ, και σεις δημοκρατία! … Μα τους επικίντυνους, ω άντρες Αθηναίοι, δεν τους δικάζουνε. Τους προσκυνάνε ραγιάδικα ή τους δολοφονούνε μπαμπέσικα… Ένας επικίντυνος μήτε δικάζεται μήτε κι απολογιέται… Δικάζει και θανατώνει. Γιατί κατέχει την εξουσία: Και μονάχα σαν τήνε χάσει, τότε μπορεί να τον δικάσετε, αν σας βαστάει… κι αν τόνε πιάσετε.»
«Όποιος είναι στα πράματα φοβάται την αλλαγή· κι ο πεσμένος την αποθυμάει και την ετοιμάζει με κάθε τρόπο. Ο κοσμάκης στέκεται στη μέση και πληρώνει τα σπασμένα· το ίδιο δυστυχεί και με τα παράνομα και με τα νόμιμα καθεστώτα και με την τυραννία και με τη λεφτεριά. Για να μην καταλαβαίνει και να μην αντιστέκεται, του λέτε ψέματα και τόνε φοβερίζετε.»
Έργο βαθύτατα πολιτικό και αξιομνημόνευτο όσο λίγα στην πεζογραφία μας, η Αληθινή Απολογία του Σωκράτη, πέραν της υπέροχης γραφής της, αναδεικνύει μιαν άλλη εκδοχή, βαρναλική χαρακτηρίζεται συνήθως, του αρχαίου φιλοσόφου, που, στον αντίποδα της Πλατωνικής μαρτυρίας, δεν “αθωώνει” τους δικαστές του, αλλά και δεν αντικρούει τις κατηγορίες που του απαγγέλλονται, γνωρίζοντας καταρχήν ότι οι αιτίες της καταδίκης του είναι πολιτικές και η δικαιοσύνη όργανο επιβολής της ταξικής βίας και εκμετάλλευσης.
«Όταν εγώ λείψω, θα ψάξουνε να βρούνε κάποιον άλλο Σωκράτη να τόνε βαφτίσουνε μέσα στην άγια κολυμπήθρα της δημόσιας γνώμης άθεο και προδότη. Τους χρειάζεται να τον πετάνε στα δόντια του μανιασμένου πλήθους για εξιλαστήριο θύμα κάθε φορά, που θα τα βρίσκουνε σκούρα. Δεν θα μπορούσε να ζήσει μηδέ μια στιγμή και το κοπάδι χωρίς Λύκους κι οι Λύκοι χωρίς άθεους και προδότες.»
August 4, 2021
Επηρεασμένος από το κομμουνιστικό κίνημα ο Βάρναλης αναμετράται με τον Σωκράτη σε ενα βιβλίο που ο ίδιος δεν έχει καμιά διάθεση να διαβαστεί σαν λογοτεχνία αλλά σαν μανιφέστο. Δυστυχώς γι'αυτόν δεν είναι Νιτσε και καταλήγει να βαράει συνεχώς το κεφάλι του στον τοίχο της σωκρατικής φιλοσοφίας αφού το κείμενο είναι εξαιρετικά στρατευμένο, δεν έχει κανένα ίχνος της ταπεινότητας που βρίσκεται στα περισσότερα μεγάλα βιβλία και συνεπώς είναι μονόπλευρο και ρηχό.
«Βλέπω τις πολιτείες του μέλλοντος, ω αντρες Αθηναίοι! Θεοποιούνε τον πόνο την πείνα και την βλακεία ΄ χρεώνουμε και ταγίζουνε κουκουνάρι και καρύδια τους κομπογιαννίτες, που ξεγελάνε τον λαό να καταφρονάει την ύλη και να προσμένει την ανταπόδοση στον ..."κόσμο του πνεύματος". »
Αυτό ακριβώς έγινε κ. Βάρναλη. Εμπρός λοιπόν λαέ σπάσε τα δεσμά σου και αγάπησε την οκνηρία, τον χορτασμό και την ύλη. Καλά θα πάει αυτό.
2/5 για την σχετικά ενδιαφέρουσα και ρέουσα γλώσσα
«Βλέπω τις πολιτείες του μέλλοντος, ω αντρες Αθηναίοι! Θεοποιούνε τον πόνο την πείνα και την βλακεία ΄ χρεώνουμε και ταγίζουνε κουκουνάρι και καρύδια τους κομπογιαννίτες, που ξεγελάνε τον λαό να καταφρονάει την ύλη και να προσμένει την ανταπόδοση στον ..."κόσμο του πνεύματος". »
Αυτό ακριβώς έγινε κ. Βάρναλη. Εμπρός λοιπόν λαέ σπάσε τα δεσμά σου και αγάπησε την οκνηρία, τον χορτασμό και την ύλη. Καλά θα πάει αυτό.
2/5 για την σχετικά ενδιαφέρουσα και ρέουσα γλώσσα
January 23, 2026
Para ser un libro de colegio no ha estado tan mal, si te gusta la historia de la filosofía y te interesa el tema del juicio de Sócrates este libro os gustará, relata cómo es el juicio de sócrates y cómo es juzgando injustamente.
Como comprenderéis para una alumna de primero de bachillerato que solo se lee libros de romance y eso este libro puede ser un tanto coñazo, pero aún así si eres un friki de la filosofía lo recomiendo.
Como comprenderéis para una alumna de primero de bachillerato que solo se lee libros de romance y eso este libro puede ser un tanto coñazo, pero aún así si eres un friki de la filosofía lo recomiendo.
March 1, 2020
Es ist das beste
March 17, 2020
This is an artistic expression of political ideas and works as an Excellent complimentary look on human conscience and societal organization, from a satirical and sometimes cynical point of view.
April 25, 2021
Το αρχαιοελληνικό κομμουνιστικό μανιφέστο από τη φωνή του Σωκράτη.
July 12, 2022
Εξαιρετικο βιβλιο γραμμενο το 1931 αλλα τοσο σημερινο
September 16, 2023
Το διαβάζω μια φορά τον χρόνο.
Αυτό νομίζω αρκεί για αυτό το αριστούργημα
Αυτό νομίζω αρκεί για αυτό το αριστούργημα
April 15, 2022
Λίγα μυαλά, εκ των οποίων αυτό του Βάρναλη θα μπορούσαν να συλλάβουν κάτι τόσο μεγαλειώδες. Ο τρόπος που ο Σωκράτης παρουσιάζεται ως ένας σύγχρονος νεοέλληνας της εποχής, μέσα από την απλότητά του καταδεικνύει το βάθος του μυαλού του Βάρναλη
July 28, 2014
εξαιρετικό!
September 17, 2020
Καυστικό και παντα επίκαιρο.
Displaying 1 - 20 of 20 reviews