Nagelaten dagen

by Marga Minco

ÔZoals we daar zaten onder het zonnescherm dat ons volledig in de schaduw hield, had het er alle schijn van dat nu alles gezegd was, alles besproken, als hoefde er niets meer verklaard te worden. We keken naar de vogels die onbekommerd over de terrassen scheerden en achter de heuvels verdwenen. Zo zaten we als twee mensen die samen iets volbracht hebben en tevreden achterover kunnen leunen. Zwijgend dronken we de koele wijn met ijsblokjes, hieven klinksgewijs de glazen.Õ Marga Minco (1920) publiceerde Het bittere kruid (1957), De andere kant (1959), Het huis hiernaast (1965), Een leeg huis (1967), De val (1983), De glazen brug (1986, Boekenweekgeschenk), Nagelaten dagen (1996) en Storing (2004), alsook een aantal jeugdboeken. Haar werk is in negentien talen vertaald. Minco werd bekroond met de Vijverberg-prijs (1957; tegenwoordig bekend al de Bordewijk-prijs), de Annie Romein-prijs (1999), de Constantijn Huygens-prijs (2005) en de P.C. Hooft-prijs (2019) voor haar gehele oeuvre. ÔEen mooi, diep onthutsend boek.Õ Elsbeth Etty, NRC Handelsblad ÔDit is proza van een zeldzame allure, van een grandioos bedwongen heftigheid (...). Zie eens wat een maximaal effect ze met haar minimale zinnen weet te bereiken.Õ Hans Warren, PZS ÔDe lezer heeft een klein wonder in handen.Õ Doeschka Meijsing, Elsevier

Genres: Literature, Roman, Read For School

120 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Marga Minco (pseudoniem van Sara Minco) debuteerde in 1957 met Het bittere kruid, bekroond met de Vijverbergprijs (nu F. Bordewijkprijs). Ook haar latere werk, De andere kant (1959), Een leeg huis (1966), De val (1983), De glazen brug (1986), Nagelaten dagen (1997) en de bundel verzamelde verhalen Achter de muur (2010), had veelal de Tweede Wereldoorlog en de nasleep daarvan als onderwerp. Voor haar oeuvre ontving Minco de Annie Romeinprijs (1999), de Constantijn Huygensprijs (2005) en de P. C. Hooftprijs (2019). Haar boeken zijn in vele talen vertaald.

Reviews

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Zo mooi en zonder opsmuk, ze heeft een talent het onuitgesprokene tussen de regels te laten klinken.

'Op de paar foto's die ik uit mijn jeugd nog bezit, herken ik mezelf nauwelijks. Wat heb ik op het moment dat de foto wordt genomen gezegd tegen degene die naast mij staat. Waar heb ik aan gedacht? Hoe ben ik in die tuin gekomen, hoe voelt de hand die mij vasthoudt. De arm om mij heen op een bank? Het is of ik alleen de anderen op de foto's herken. Zij zijn niet veranderd. Voor altijd zijn ze hetzelfde gebleven.'

[Marco · Rating 3 out of 5]

Een novelle over het zoeken van een joodse vrouw naar de nagedachtenis van haar zus die in WO2 is overleden. Meerdere verhaallijnen door elkaar heen gewoven, die extra lastig te volgen zijn vanwege de vele sprongen in de tijd zonder enige overgang van de ene op de andere alinea.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Dit is de laatste roman die Marga Minco schreef, zo’n 50 jaar na de oorlog, zoals altijd het thema van haar werk. Het is een kleine roman die toch ingewikkeld in elkaar zit. Ik heb niet geprobeerd de puzzels die zij legt allemaal te ontrafelen, maar het boek in enkele uren te lezen. Het is zeker het herlezen waard. Het helpt wel dat ik het levensverhaal van Marga Minco een beetje ken. Haar onderduik, de dood van haar oudere zus en haar ouders.
De ikfiguur bezoekt het Wedemerplein in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Daarin herkennen we het Merwedeplein. Ze gaat op zoek naar de familie Stelerius. Hierin herkennen we het woord ‘stelen’, omdat deze familie de spullen van de oudere zus die werd vergast in bewaring had genomen en na de oorlog niet zomaar terug wilde geven. In de roman spelen beelden en foto’s een belangrijke rol. Je ziet het verleden door de ogen van nu. De ikfiguur bezoekt Eva, de zus van de echtgenoot van haar eigen oudere zus, in Californië en krijgt daar foto’s van vroeger te zien. Ze had uit Nederland een blauwe schaal meegenomen, uit de nalatenschap van haar familie. Eva breekt deze schaal, ze is al een zeer breekbare vrouw. De vele flashbacks, de werkelijkheden die door elkaar lopen, maken het lastig om het verhaal goed te bevatten. Wat wel blijft hangen, is dat het trauma van het verlies van je directe familie nooit overgaat en dat je als slachtoffer daarvan nog vaak te maken krijgt met onbegrip, met kortsluiting. In de menselijke psyche bestaan heden en verleden naast elkaar.
De laatste zin, over de deksel van de schaal:
Het stond er nog net zo onaangeroerd, leek het. Maar toen ik dichterbij kwam zag ik dat het deksel een slag gedraaid was. De blauwe vogel met de gestrekte hals en de opgeheven snavel keek nu in de richting van het raam, of hij eindelijk kon wegvliegen.

Ze vloog met de Bluebird. Aan dit soort details herken je het weefsel waarin je bij Minco terecht komt. Ze is inmiddels de oudste nog levende auteur die Nederland ooit heeft gekend.

[Laure · Rating 5 out of 5]

Deze novelle laat me een beetje onthutst achter, mijn ademhaling is stokkerig. De perspectieven zitten zo ongelooflijk interessant en indrukwekkend in elkaar gewoven. Zowel de verhaallijn als de stijl en de thematiek zijn ontzettend aangrijpend en kwamen ongefilterd binnen.

[DeanAmythe · Rating 3 out of 5]

Liet me onverschillig. Onnodig gecompliceerd vormgegeven, met sprongen in de tijd die niet altijd duidelijk aangegeven zijn. Gelukkig is de schrijfstijl consistent pakkend en de hoofdstukken zijn zeer behapbaar, maar of er nou een reden was dat ik het boek telkens weer oppakte naast het simpele feit dat ik er nou eenmaal aan begonnen was…

[Maarten · Rating 5 out of 5]

Verdriet en ontheemding uit het eigen verleden. Wat kon Minco veel met weinig

[Robert Lambregts · Rating 3 out of 5]

2.5 ster. Ik had eigenlijk op iets meer gehoopt bij dit boekje. Het is wel aardig, maar niet de beste Marga Minco. Valt verder weinig over te zeggen, is meer een soort check op de afvinklijst.

[Xavier Roelens · Rating 3 out of 5]

Dit is duidelijk een matuurdere schrijfster dan bij haar overbekende debuut Het bittere kruid. Ze maakt abrupte tijdsprongen, net zoals herinneringen in een flits terug kunnen komen bij het zien van een foto of voorwerp. Alle personages in dit boek hebben met de gruwel van de Tweede Wereldoorlog te maken gehad en bijna allemaal zijn ze ook op zoek naar de sporen van het verleden, door er verhalen over te schrijven (zoals de ik-persoon, die dicht bij Marga Minco zelf zit), door stambomen op te maken of door te verlangen naar een japanse kom die ooit van haar moeder was en die nog in haar huis in Amsterdam zou moeten staan.
Een Israëlische vrouw die stambomen opmaakt komt op het spoor van de ik-persoon door een verhaal van haar. Ze wijst haar erop dat haar in 1944 in Bergen-Belsen overleden zus een schoonzus had en dat die nog leeft, ergens in Californië. Die schoonzus vraagt haar om te gaan kijken of er in het huis van haar moeder in Amsterdam nog spullen van haar moeder staat, ze is overtuigd van wel, want ze is er begin jaren vijftig al eens geweest en toen heeft ze daar enkele perzische tapijten en een japanse kom zien staan, maar de huisbazin wou die niet met haar meegeven. De ik-persoon ontmoet er de schoondochter van de ondertussen dementerende en in een woonzorgcentrum geplaatste huisbazin. Die schoondochter is een hele lieve vrouw die de jappenkampen heeft meegemaakt en die zegt zelf niet zo te hechten aan spullen. Maar haar man doet dan weer heel bot en moeilijk. Ondertussen brengt de ik-persoon een bezoek aan Eva in Santa Barbara en krijgt er foto's te zien van haar zus met Eva's broer, foto's van op het trouwfeest. Ook heeft Eva nog de map, een persoonlijk trouwgeschenk dat de ik-persoon voor haar zus gemaakt heeft. Hoe het dan verder verloopt zal ik hier even niet spoilen.

Het verhaal over het bezitten en willen bezitten van spullen, omwille van de herinneringen die eraan vasthangen. De ik-persoon verlbijft op haar eerste reis vier dagen bij Eva, maar Eva stelt het tonen van de map uit tot de laatste volle dag. Het is alsof ze een vooropgesteld plan volgt, levend tussen de Hollywoodmensen wil ze het zo spannend mogelijk maken. Op een gelijkaardige doordachte manier heeft Minco haar verhaal opgebouwd.
Eva noemt de ik-persoon op een bepaald ogenblik haar zus, om haar verbinding met haar lotgenote uit te drukken. Tegelijk is die verbinding telkens zeer precair en blijven de personages eilandjes, vooral op zoek om de aangespoelde voorwerpen te laten aanmeren, in hun pogingen om te overleven met hun verleden.

[Alain Verheij · Rating 4 out of 5]

Wat een verdrietig boek zeg

[Laureen · Rating 4 out of 5]

Ein wichtiges Thema, das Minco auf außergewöhnliche Art und Weise präsentiert. In einem Moment wird man direkt mit dem Nachleben des zweiten Weltkrieges konfrontiert, in anderen Momenten teilweise gar unterschwellig mit vielen weiteren Emotionen, die Teil dieser Zeit sind. Sehr ergreifend. Dabei ist es erstaunlich, wie wenig tatsächlich über Fakten und Begriffe gesprochen wird. Im Vordergrund steht eine ganz persönliche Geschichte, die dennoch sehr verwoben mit anderen Schicksalen ist und zudem noch repräsentativ für viele weitere Schicksale.

[Marlies · Rating 4 out of 5]

Het leest een beetje als een puzzel, losse puzzelstukjes die door elkaar liggen en die je zelf op de juiste plek moet zien te krijgen. Heb het idee dat ik het nog wel een keer zal moeten lezen om het hele verhaal helder te krijgen. Maar het maakt dit kleine, tragische verhaal, wel een uitdaging en zelfs een plezier om te lezen.

[Saad Abdulmahmoud · Rating 3 out of 5]

Het thema van nagelaten dagen zien we ook in andere werken van Marga Minco.
Over Joden die de oorlog hebben overleefd. Het gaat over hun eenzaamheid en dat ze het lot van hun familieleden niet weten. Het gaat over hun zoektocht naar die familieleden, en naar hun bezittingen, die in bewaring waren gegeven.

[El · Rating 4 out of 5]

Gelezen voor Nederlands bewijs. Vond het wel geinig om te lezen, zeker omdat het me best autobiografisch lijkt. De tijd was echt heel ingewikkeld en ik dacht voor de eerste aantal bladzijdes dat Eva haar zus was.

[Johan van den Berg · Rating 4 out of 5]

Een schitterende miniatuur. In een heldere, compacte stijl vertelt Minco een heel persoonlijk, versluierd verhaal. Per alinea schakelt ze vaardig van de ene naar de andere verhaallijn, zonder verwarrend te worden. Indrukwekkend in z’n eenvoud en thematiek.

[Cristel Verhaegen · Rating 5 out of 5]

de tweede keer dat Minco me naar de keel grijpt

[Sam · Rating 1 out of 5]

Een van de minstzeggende boeken die ik tot nog toe heb gelezen..

[Anne]

Shit.

[Lydia Bottenburg · Rating 3 out of 5]

Een complexe verhaallijn, moeilijk te volgen.

[Paulus Voerman · Rating 2 out of 5]

Nagelaten Dagen - Marga Minco (1920) - Bert Bakker 1997
Gekocht voor € 1,00 op de vrijmarkt te Oegstgeest, bevrijdingsdag 2019

Over twee oudere joodse dames in blessuretijd. Overlevenden. De ik-figuur, een kleine joodse schrijfster - ik noem haar maar Marga Minco, ik zal er niet erg veel naast zitten - en Eva Ruppin, van Duitse origine, schoonzus van Bettie, Marga's oudere zus, die op haar 23ste werd gedeporteerd naar Auschwitz, en daar voorgoed opgegaan is in het luchtledige, net als hun ouders. Ik verliet mijn zuster en bleekte mijn haar, schrijft Marga over dat moment.
Het gaat over (reeds met twijfel omgeven) herinneringen en oude voorwerpen, achtergelaten bewijzen van toen, destijds in bewaring gegeven aan bewariërs*), en de vruchteloze zoektocht daarnaar. Belangrijke stukken zijn een album dat Marga destijds maakte als trouwcadeau voor haar zusje Bettie; Herinneringsflitsen uit onze jeugd, en een kostbare blauwe glazen kom met deksel die, eindelijk boven water, kapot valt op de ziekenhuisvloer naast het bed van een al verdwijnende Eva. Een beklemmend verhaal.

Marga Minco (1920) is een allerwegen geroemd schrijfster, van o.a. de klassieker Het bittere kruid (1957), dat ik niet (?) heb gelezen. Bekroond voor haar hele oeuvre in 2019 met de P.C. Hooftprijs. Ze staat te boek als een schrijfster die elk woord op een goudschaaltje weegt.

Van die sobere schrijfstijl heb ik in Nagelaten dagen niet veel gemerkt. Integendeel. Erg helder is het ook niet, nodeloos complex, het verleden en het heden wisselen elkaar voortdurend af en je raakt gemakkelijk de draad kwijt. Misschien met opzet, omdat het verleden en het heden mettertijd door elkaar beginnen te lopen.

*) https://nl.wikipedia.org/wiki/Bewari%...

[Hermien · Rating 4 out of 5]

Boeiend en mooi geschreven.

[Alicia · Rating 3 out of 5]

Minco schrijft vrij feitelijk, de personages hebben geen emoties, geen diepe gesprekken. Daardoor vind ik het lastig er iets bij te voelen en kan het mijn aandacht niet vasthouden.

Minco wisselt ook steeds van tijd, waardoor je van het ene gesprek en moment in het andere rolt, zonder duidelijke overgangen. Daardoor vond ik het niet prettig lezen.