Sevda Sözleri

by Cemal Süreya

Biliyorum sana giden yollar kapalı

Üstelik sen de hiçbir zaman sevmedin beni

Ne kadar yakın ve arada uçurum;

İnsanlar, evler, aramızda duvarlar gibi

Uyandım uyandım, hep seni düşündüm

Yalnız seni, yalnız senin gözlerini

Sevda Sözleri, Cemal Süreya’nın öğrencilik yıllarında başlayan ve ölümüne kadar devam eden şiir hayatında yayımladığı tüm eserlerin yanı sıra, dergilerde ve mektuplarda kalmış, bazısı adsız ve yarım bırakılmış şiirleri de bir araya getiriyor.

Genres: Poetry, Turkish Literature, Turkish, Classics, Fiction, Romance, Love

376 pages, Paperback

First published January 1, 1990

About the author

He graduated from the Political Sciences Faculty of Ankara University. He was the editor-in-chief of the Papirus literary magazine. Cemal Süreya is a notable member of the Second New Generation of Turkish poetry, an abstract and postmodern movement created as a backlash against the more popular-based Garip movement. Love, mainly through its erotic entity, is a popular theme of Süreya's works. Süreya's poems and articles were published in magazines like Yeditepe, Yazko, Pazar Postası, Yeni Ulus, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Aydınlık, and Somut.

Reviews

[Firdevs · Rating 4 out of 5]

Mut(suz)

"Kim istemez mutlu olmayı ama mutsuzluğa da var mısın?"

[Yücel · Rating 5 out of 5]

Mesela şöyledir;


KANTO

Ben nerede bir çift göz gördümse
Tutttum onu güzelce sana tamamladım
Sen binlerce yaşayasın diye yaptım bunu
Bir bunun için yaptım

- Garson bira getir
Garsonun adı Barba


Ben nereye gittimse bütün zulumlardı
Bütün açlıklardı kavgalardı gördüğüm
Kötülüklerin büsbütün egemen olduğu
Namussuz bir çağ bu biliyorsun

- Garson rakı getir
Garsonun adı Hakkı


Sen belki de bir resimsin ne haber
Kırmızı bir Beykoz’un yanında duruyorsun
Yapan bir de ağaç yapmış yanına
Dallarına konsun diye kelimelerin

- Garson şarap getir
Garsonun hali harap

[Oguz Akturk · Rating 4 out of 5]

YouTube kanalımda Sevda Sözleri kitabını önerip en sevdiğim şiirlerden bahsettim:
https://youtu.be/ZHFew7sBSeE

Cemal Süreya ile tanıştığım kitap olmuştur. Tanışma ki ne tanışma hem de...

Hayatımda ilk kez Cemal Süreya okuduğum için kitabın başlarında epey zorlandım açıkçası. Fakat sonra kendime göre bir yöntem geliştirdim. Evet... Cemal Süreya'nın beyninin içine girmek. Kitapta geçen o büyülü ve anlamları oldukça kapalı dizeleri başka türlü anlayamayacağımı düşündüm. İkinci Yeni akımını en iyi temsil eden bu alabildiğine özgür, alabildiğine serbest, alabildiğine İkinci Yeni olan ve şiirin anayasaya aykırı olduğunu söyleyen bu adamın beyninin hücrelerine kadar girmeye karar verdim. Turgut Uyar okurken anladığım satırları Cemal Süreya okurken anlayamıyordum ve bir insana böyle dizeleri yazdıran hücrelerin orada gerçekten neler yaptığına dair çok meraklandım. Ve başlıyoruz.

Beynini alıp içine baktığımda herkes gibi Cemal Süreya'nın beyninde de 5 duyuya ait merkezler vardı.

Bunlardan 1.si olan koklama merkezinde sigaraya karşı gelişmiş olan dehşet bir sinestezi vardı. Sanki Cemal Süreya sigarayla ve sigara içerek görüyordu dünyayı. Her ne kadar kendim olarak sigarayı sevmesem de bir insan sigarayı nasıl bu kadar sevebilir dedim ve beynindeki hücrelere baktığımda hepsi gerçekten de sigara içiyordu. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

2. merkezimiz olan duyma merkezinde "Ölüyorum tanrım / Bu da oldu işte. / Her ölüm erken ölümdür / Biliyorum tanrım." ve "Ama kadınlar, Tanrım, / Öyle sevdim ki onları, / Gelecek sefer Dünyaya / Kadın olarak gelirsem, / Eşcinsel olurum." gibi dizeleri Cemal Süreya'ya yazdıran ve Tanrı'yla arasındaki konuşmaları gerçekleştiren hücrelere bakmak zorundaydım. Evet, hücrelerin hepsi de namaz kılıyorlardı ve hepsinin de Tanrı inançları vardı. Onun dediği sözleri duymuşlardı ve bunlar artık Cemal Süreya'nın beyninde bir yakarış halini almıştı. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

3. merkezimiz olan görme merkezinde Cemal Süreya'nın dünyayı nasıl gördüğünü anlamaya çalışırken kitabında kullandığı ve hakkında hiçbir fikir sahip olmadığım katırtırnakları, Alucra, Ceylanı bahri, tuyuğ, talvek, dulda, Dorothy Lucy, Prudhon sosyalisti, çağanoz, pavurya, Peleponez, Kişverkişan, Ağu, muhannetlik, mekkare, svidrigavlov, astrakon, siraküza, cürmümeşhut, ürüzger gibi kelimelere rastladım. Cemal Süreya'nın yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük ve çevirmenlik yaptığını bildiğim için bir insanın aslında bu kadar kelime haznesi olduğuna şaşırmıyordum. Çünkü beyninin içindeki görme merkezinde bütün hücreler gerçekten de kitap okuyordu. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

4. merkezimiz olan tatma merkezinde Cemal Süreya'nın dünyayı rakılarla, biralarla yani genel olarak alkolle tattığını gördüm. Hücrelerinde ise durum değişmiyordu. O merkezdeki bütün hücreler gerçekten de ölümüne içiyorlardı. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

5. merkezimiz olan dokunma merkezinde Cemal Süreya'nın dünyayı ve zamanı erotizmle, cinsellikle ve tensel temasla açıkladığının farkına vardım. "Seni kucağıma alıyorum / Tarifsiz uzuyor bacakların" ve "Yoksuluz gecelerimiz çok kısa / Dört nala sevişmek lazım" gibi dizelerin sahibinin dokunma merkezindeki hücreleri görmek zorundaydım. Evet, oradaki bütün hücreler de gerçekten sevişiyorlardı. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

Ben, Cemal Süreya'yı bir Jazz müzisyenine benzetiyorum. Neden mi? Çünkü Jazz müzik türü de alabildiğine özgür, alabildiğine serbest ve diğer türler arasında sivrilen bir türdür. Hiçbir kuralı dinlemeden bazen hızlı, bazen yavaş, bazen acıklı, bazen sevinçli olur o da. Yani Jazz da aslında müziğin anayasasına aykırı bir türdür diyebiliriz. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

İşte ben de Cemal Süreya'yı bir Jazz müzisyeni edasında, saksafon olarak kullandığı enstrümanı kocaman bir sigara olarak, bu kocaman sigaranın tuşlarını da hayatında birlikte olduğu kadınlar olan Tomris, Seniha, Güngör, Zuhal vs. olarak, bu sigaradan çıkan dumanların oluşturduğu görüntülerin de Cemal Süreya'nın şiirlerinde kullandığı imgeler olan minareler, üçgenler, coğrafi terimler, Dünya, Türkiye'nin hali olarak düşünmeye çalıştım. Cemal Süreya dili ve dizeleri gerçekten özgür kullanıyordu çünkü. Ona Jazz müziğini yapma yetisini anca böyle verebileceğimi düşündüm. Ayrıca Cemal Süreya'nın, Mülkiye kantini gibi gürültülü bir ortamda yazı yazmakla kendine yazı yazarken gürültülü ortam isteği gibi bir duyguyu aşılamış olduğunu öğrendim. İşte ben de onu bu çizimle böyle gürültülü bir ortama kavuşturdum aslında. Çünkü o alabildiğine özgür, alabildiğine serbest bir adamdı. Keşke yalnız bunun için çizseydim seni.

[Hakan · Rating 5 out of 5]

Ne diyebilirim ki, bir Cemal Süreya bir daha gelmez edebiyat dünyamıza... Yıllar sonra toplu şiirlerini tekrar okumak iyi geldi. Aşıksanız, sevda konusunda bir şeyler okumak istiyorsanız, bu ideal bir kitap. Ama C.Süreya'yı sadece böyle nitelemek çok yanlış olur. Tarih bilinci, zekası, mizah gücüyle de büyük bir şair var karşımızda. Değerini layıkıyla bilememişiz o ayrı konu...

[Mavi · Rating 5 out of 5]

"Gözlerin sabahın sekizinde bana açık
Ne günah işlediysek yarı yarıya"

"Hamza son şarkıyı kırka bölmüştü
Doğrusu iyi idare etmiştik
Doğrusu iyi haltetmiştik
Yaşayanlar unutmuştu bizi
Biz öldüğümüzle kalmıştık"

"İki adım daha atmıyoruz bizi tutuyorlar
Böylece bizi bir kere daha tutup kurşuna diziyorlar"

"Son kötü günleri yaşıyoruz belki
İlk güzel günleri de yaşarız belki"

"Biz kırıldık daha da kırılırız
Kimse dokunamaz bizim suçsuzluğumuza."

"Herkes az buçuk sarhoş
Herkes bir şeyler söylüyor
Ama yalnız ikimizin sözcükleri
Sarmaşdolaş."



Elimden düşüremediğim, düşürmek istemediğim, dönüp dönüp altı çizili anılara baktığım, defalarca bir şiir için elime alıp bitirdiğim kitap. Şiddetle okunmasını şiddetle tavsiye ediyorum!

[bookaddict]

Şiirlerindeki duyguyu hissedemediğimi düşünüyorum.

[پیمان عَلُو · Rating 5 out of 5]

مخاطب پونصد و یکم ،جمال ثریا تو کتاب Sevda sözleri یه جایی میگه:
‏ “Ne günah işlediysek yarı yarıya “

به ولله آدم بعد این تیکه از شعر خجالت میکشه حرفی بزنه…

[Ebru · Rating 5 out of 5]

" Yaşayanlar unutmuştu bizi ..
Biz öldüğümüzle kalmıştık.."

"Zaman lazım sadece unutacaksın. Nasıl unuttuysan çocukluğunu, kırılan oyuncaklarını. Kırılan kalbini de unutacaksın.

"Çok erken gelmişim seni bulamıyorum, bir şeyin provası yapılıyor sanki.."

[Murat Dural · Rating 4 out of 5]

Cemal Süreya'ya aşinalığım aslen sosyal medya ile başladı. Arada sırada bu tür platformların işe yaradığı oluyor anlayacağınız. Misal Orhan Veli, Edip Cansever öyle değildir bende. Lise yıllarında en sevdiğim, onları taklit edip platonik ve kafiyesiz aşk şiirleri yazdığım beyzadelerdir. Geç ama okudukça daha iyi anladım Cemal Süreya'nın o çapkın gülümsemesinin bize verdiklerini. "Dostoyevski okuduktan sonra huzurum kalmadı," diyen, resmen şiir söylemek (ki hayata bakışı, yaşayışı şairlik) için doğmuş biri olduğunu. Şiire layık tüm algoritmalara gözü kapalı çalım atıyor, kelimelerle, cümleyle başka türlü sevişiyor. Kendine has lezzette. Ve bir şaire göre müthiş kafa açan, başka pencereden baktıran bir yazar. Can Yayınları'ndan çıkan kitap "Toplu Eserler" kategorisinde fazlasıyla doyurucu, güzel kaynak.

[Esrafurkanyigit · Rating 3 out of 5]

Cemal süreya'ya dil uzatamayacağım için kendimi şiirden anlamayan bir kalas ilan ediyorum. Bazı şiirlerini çok sevdim yani kitap post-it dolu kabul ama bir çoğunda hiç bir şey hissetmedim.

[Murat Gonul · Rating 5 out of 5]

İçkievinden çıkınca
Camda
Demin oturduğum yere
Baktım.

Sigara paketini
Masada unutmuşum
Sandalyede
Tıpkı benim gibi
Oturuyor boşluğum.

Bir eli alnında
Benim gibi.
Ama
Biraz daha mı hüzünlü?

Biraz daha mı benziyor
Babama?

Bir yaş büyüğüm babamdan
Ve rüzgar
Bir törendeki gibi
Çekiştirir durur
Yapmurluğumu.

[Bane Cronotse · Rating 4 out of 5]

Şimdiye dek düşünmediyseniz
Bakmayın içinde ne var,
Küçük bir kitaptır yaşamak
Elinde tutmaya yarar.

~


Merdivenlerin oraya koşuyorum,
Beklemek gövde kazanması zamanın;
Çok erken gelmişim seni bulamıyorum,
Bir şeyin provası yapılıyor sanki.

Kuşlar toplanmışlar göçüyorlar
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.


~


Ve sen sonunda bir gün çıkar gelirsin diye,
Çok şeyin adı küçük yazıldı;
Silinmez anlar vardır,
Karşı konmaz özlemler,
Ben şimdi ne istediğimi de bilmeden artık
Bağırıp duruyorum ya, şurda,
Sen yaz sonunu ilan eden güzel keten,
Güneşten yırtılmış caz, sen!

[Fatih · Rating 3 out of 5]

"Kim istemez mutlu olmayı
ama mutsuzluğa da var mısın?"

Cemal Süreya, konu duyguları ortaya koymaya gelince çağlayan bir şelale gibi, gürül gürül durmak nedir bilmiyor içinde ne varsa satırlara dökülüyor ama sevda sözleri dışında şiirleri bana açıkçası "dokunmadı".

"Sokağımsan
Ben anahtarı çevirdiğim zaman
Kapanan evin kapısı değil,
Senin kapın olsun açılan."

"Yalnızlığı soruyorlar, yalnızlık,
Bir ovanın düz oluşu gibi bir şey."

[Ece · Rating 5 out of 5]

Tek yanlı aşk insanı nasıl aptallaştırıyor
Nasıl unutmuşum senin başkasını sevdiğini (D)

[✿яσsαℓιη∂α✿ · Rating 5 out of 5]

❤️ Sevdim!
❤️ Seviyorum!
❤️ Seveceğim!

[Zeynep Dilara · Rating 3 out of 5]

~ öyle sevdim ki seni
öylesine sensin ki!
kuşlar gibi cıvıldar
tattırdığın acılar. ~

[Dilek · Rating 5 out of 5]

Aşk üzerine tüm içerik.. Çoğu zaman dizelere vuruldum. Sevda sözleri, şiirsel bütünlükten çok satır aralarında.

[dmerey · Rating 4 out of 5]

“Gelecek sefer
Dünyaya
Kadın olarak gelirsem,
Eşcinsel olurum.”

[Baha Güzeycan · Rating 5 out of 5]

' Sizin hiç babanız öldü mü ?
Benim bir kere öldü kör oldum ' Babasını kaybeden insanların burnunun direğini sızlatabilecek , duygularına tercüman olabilecek ve ona adeta hamam mermerlerindeki ay ışığında yüzüne ayna tutabilecek bir şiir yazabilmeye becerebilmiş bir adamın şiir külliyatı okunmaz mı ? Okunur .

[Metin Yılmaz · Rating 4 out of 5]

Sanıyorum Cema Süreyya’nın bahsettiği ya da anlatmak istediği sevda sözlerini anlayamadım. Şiir ve şair kişiden kişiye çok fazla değişiyor. Anlaşılma ve anlatma kısımları da öyle. Benzer frekanslarda değiliz sanıyorum bu tip şiirlerle.

[Kadir Kılıç · Rating 3 out of 5]

Sevda Sözleri'ni okudum. Kitapta Cemal Süreya'nın tüm şiirleri yer alıyor. Üvercinka kısmındaki şiirleri beğenmeme rağmen kitabın geri kalanındaki şiirlerin çoğundan hoşlanmadım. Yani Cemal Süreya ile kimyamız uyuşmadı diyebilirim.

[Serkan Atay · Rating 5 out of 5]

Başucu kitabım...

[Cahit Erdem · Rating 5 out of 5]

374 sayfaymış 110'da bıraktım. Doğru düzgün şiir okumamıştım hiç. çok sevdim. Bazı yerlerde kelimeleri yeni öğrenen çocuklar gibi saçma sapan terimler kullanmış. Ya üçgenler ile ilgili ne şiir yazabilirsin? vakıf mısın bu konuya bre adam! Mammemmimom. Birgün herkes Şiir okumasın bırakın o ayrıcalık bizde kalsın ... (beşiktaş göndermesi)
5 yıldızlı sevdiğim şiirler:
Aşk
Elma

[Deniz · Rating 4 out of 5]

Sevdiklerim:

KANTO
Ben nerde bir çift göz gördümse
Tuttum onu güzelce sana tamamladım
Sen binlerce yaşayasın diye yaptım bunu
Bir bunun için yaptım
— Garson bira getir
Garsonun adı Barba
Ben nereye gittimse bütün zulumlardı
Bütün açlıklardı kavgalardı gördüğüm
Kötülüklerin büsbütün egemen olduğu
Namussuz bir çağ bu biliyorsun
— Garson rakı getir
Garsonun adı Hakkı
Sen belki de bir resimsin ne haber
Kırmızı bir Beykoz'un yanında duruyorsun
Yapan bir de ağaç yapmış yanına
Dallarına konsun diye kelimelerin
— Garson şarap getir
Garsonun hali harap


ÖLÜM
Ölüm geliyor aklıma birden ölüm
Bir ağacın gövdesine sarılıyorum.


İKİ
KALP
İki kalp arasında en kısa yol:
Birbirine uzanmış ve zaman zaman
Ancak parmak uçlarıyla değebilen
iki kol.
Merdivenlerin oraya koşuyorum,
Beklemek gövde kazanması zamanın;
Çok erken gelmişim seni bulamıyorum,
Bir şeyin provası yapılıyor sanki.
Kuşlar toplanmışlar göçüyorlar
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.



AFYON
GARINDAKİ
Afyon garındaki küçük kızı anımsa, hani,
Trene binerken pabuçlarını çıkarmıştı;
Varto depremini düşün, yardım olarak Batı'dan
Gönderilmiş bir kutu süttozunu ve sutyeni.
Adam süttozuyla evinin duvarlarını badana etmişti,
Karısıysa saklamıştı ne olduğunu bilmediği sutyeni,
Kulaklık olarak kullanmayı düşünüyordu onu kışın;
Tanrım, gerçekten çocukluk günlerinizde mi?..
Eşiklere oturmuş bir dolu insan
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.



PİYALE
Sıra hep son kadehe geliyordu
Dudakların başkalarının masasında lâle
Ben boynumdaki ipe bir düğüm daha atıyordum
Peşinden başka gidecek yer yoktu
Seni artık hiç sevmediğim halde
Senin o eskisi olmamana imkân yoktu
Ama inadından yapıyordun bunu Cemile
inattandı hep o içip içip gitmeler
Bense boşalttığın kadehleri satın alıyordum
Enayilik ettiğimi bile bile
Hele o çıkışın yok mu kapıdan
O Allahın belâsı herifle
Başkasının olmayı bir türlü beceremiyordun
Millet arkandan gülüyordu
Düştüğün hale...

[Sena Nur Işık · Rating 3 out of 5]

Cemal Süreya'nın Bütün Şiirleri kitabından önce, yine Yapıkredi Yayınlarından çıkan Üstü Kalsın kitabını okumuştum. O zamanlar da Cemal Süreya bana hitap etmemişti ama ben tekrardan okuyup denemek istedim. Çünkü bir kitabı ne zaman okuduğunuz, hangi psikolojide okuduğunuz önemli.

Ama yok yine sevemedim. Şiirleri okurken büyük bir duygu eksikliği hissediyorum. Okuduğum şiirlerin çoğunda duyguyu göremiyorum. Satırlar, bana edebi ve duygusal bir dille değil de sanki karşısındaki kişi ile konuşurmuş gibi geliyor. Bazılarınız için bu samimiyet olarak düşünülüp hoşunuza gidebilir. Ama ben şiir okurken duygu istediğim için bu tarz yazımdan hoşlanmıyorum.

Orhan Veli ya da Nazım Hikmet okurken duyguyu net bir şekilde alıyorum ama bunu Cemal Süreya'da yapamıyorum. Benim uyuşamadığım bir şair.

Cemal Süreya hakkında sizler neler düşünüyorsunuz? Çok fazla seveni olan bir şair ve sadece ben mi böyle hissediyorum ya da böyle hissetmemin nedenine ışık tutabilecek birileri var mı merak ediyorum. Yorum olarak yazarsanız mutlu olurum.

[Mustafa Şahin · Rating 5 out of 5]

Büyük şairmiş hakikaten Cemal Süreya; çok farklı bir şiir tekniği varmış. Belki de bana öyle geldi, bilemiyorum. Ama bazı şiirleri, bazı dizeleri insanı alıp götürüyor ve çok fena düşündürüyor gerçekten.

"Biliyorum sana giden yollar kapalı" diye başlayan şiiri nasıl yazdığını ise hala anlayabilmiş değilim.

[Ayse Sen · Rating 4 out of 5]

"önce bir ellerin var
yalnızlığımla benim aramda
sonra birden kapılar açılıverdi
ağzına kadar
sonra yüzün,
ardından gözlerin dudakların
sonra her şey çıkıp geldi
bir korkusuzluk aldı yürüdü çevremizde
sen çıkardın utancını duvara astın
ben masanın üzerine koydum kuralları
her şey işte böyle oldu önce"

[Dilara Şengünoğlu · Rating 5 out of 5]

Tüm zamanların en iyi başucu kitabı. Her sayfasında farklı dünyalar var. Hemen hemen her sayfaya bir kağıt sıkıştırır, döner tekrar okurum.

"Şimdi sen kalkıp gidiyorsun. Git
Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler.
Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin."

[Merve · Rating 2 out of 5]

Çok istedim bu kitabı beğenmeyi, çok isterdim de; ama olmadı...
Bir iki şiir ve bir kaç dizeden başka aklıma yazılan, hatırıma kazılan olmadı.
Maalesef.
Bende istedim en saygın Türk şairlerinden birinin satırlarına asılı kalmayı, bende isterdim; ama maalesef olmadı.

[Khodam · Rating 5 out of 5]

قوی باش!
شاید دنیا بخاطر آدمایی مثل تو هنوزم جای خوبی برای زندگی کردن باشه..

______

"فاصله ها"

فاصله ها هرگز
مانعی برای دوست داشتن
برای عشق نیستند
درست
اما اگر من اینجا گریه کنم
آیا در دوردست ها
گونه های تو خیس خواهند شد ؟