خفیه‌نگاری خشونت در سرزمین آدم لِتی‌ها

by شاپور جورکش

128 pages, Paperback

First published January 1, 2010

Reviews

[Pardis · Rating 2 out of 5]

کتابی که به موضوع خشونت و زن ستیزی ما ایرانیان پرداخته و تلاش کرده نمونه هایی از این رفتار را در آثار ادبی کلاسیک و معاصر ریشه یابی کند. صفحات اولیه کتاب به بخش هایی از کتاب انقلاب هانا آرنت اشاره شده بود که در آن به تفاوت انقلاب فرانسه و روسیه با انقلاب امریکا پرداخته و این نکته که انقلاب فرانسوی ها و به تبع روس ها برای برپایی عدالت بود و انقلاب امریکایی ها برای آزادی. انقلاب اولی منتهی شد به گیوتین، گردن زدن مخالفان و حکومت وحشت و خشونت اما انقلاب دومی توانست تا حدی به آرمان خود برسد.

جورکش که منتقد قابلی است با شناختی که از ادبیات ایران دارد نمونه های خوبی از اشعار زن ستیزانه را در کتاب خود گرد آورده است و به گمانم اگر روزی قرار شود این موضوع مورد بررسی قرار گیرد از شدت وفور شاید به مثنوی هفتاد من تبدیل شود. برای نمونه فردوسی در بیتی می گوید:

«زن و اژدها هر دو در خاک به/ جهان پاک از این هر دو ناپاک به»

یا مولانا در مقالات شمس تبریزی می گوید:«نَفس طبع زن دارد، بلکه خود زن طبع نفس دارد.... با ایشان مشورت کنید و هر چه گویند ضد آن کنید».

این طرز نگرش به زن که بیشتر به تفکرات قرون وسطایی اروپاییان در خصوص زنان شباهت دارد، سالیان دراز در فرهنگ ما حضور داشته است و نتیجه آن را حتی این روزها به خوبی می توانیم مشاهده کنیم. حال صحبت اینجاست که برخی ها برای این گونه رفتار با زنان در متون ادبی به توجیه و دلیل تراشی دست می زنند. جلال ستاری از این نمونه هاست که در کتاب عشق نوازی های مولانا به توجیه رفتار و نظرات مولانا با زنان پرداخته است.

شاپور جورکش در کتاب خود مته به خشخاش این توضیحات کَتره ای گذاشته و پیشنهاد می کند که به جای اینکه به توجیه رفتارهای مولانا و شمس در خصوص زنان بپردازیم بهتر است رفتار آنها را بازتابی از شرایط و زمانه زندگانی آنها بدانیم و یکبار برای همیشه تکلیف خود را با آنها مشخص کنیم.

[Mahsakarimi · Rating 5 out of 5]

جستجو درباره ی چرایی وضعیتی که کشور ما از لحاظ فرهنگی درگیر آن است، رابطه ی مستقیمی با زبان، پیشینه، آداب و رسوم و مذهب دارد. محیطی که در آن رشد کرده ایم تاثیر مستقیمی بر چگونه اندیشیدن ما دارد. چگونه اندیشیدن مجموعه ای از رفتارها را هنجار و مجموعه ای را ناهنجار تلقی خواهد کرد و باور به درستی قوامین نانوشته ای که در ذهن ما هنجار نامیده شده اند آنچنان در ضمیر ناخودآگاه ما حک میشود که اثبات درست بودن چیزی غیر از آن غیرممکن به نظر میرسد.
این کتاب به بررسی خشونت و نمودهای عینی آن در پلتفرم های مختلف میپردازد.
در بخشی از کتاب؛ سالها خشونت، شی بودگی زنان و تاثیری که این نوع رفتار بر زنان و جامعه خواهد گذاشت به زیبایی مورد پژوهش و بررسی قرار گرفته است.