Nguyễn Duy Cần


Born
in Tiền Giang, Viet Nam
July 15, 1907

Died
January 01, 1988

Genre


Nguyễn Duy Cần (1907-1988), hiệu là Thu Giang, là học giả nổi tiếng vào khoảng những năm 50, 60 của thế kỷ 20, từng là giáo sư của trường Đại học Vạn Hạnh và trưởng ban Triết Đông của Đại học Văn khoa Sài Gòn (nay là Đại học Khoa học và Xã hội Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh). Sinh thời, ông viết rất nhiều sách, bao gồm các chủ đề như: học làm người, nghệ thuật sống, chuyên khảo, bình luận.

Ngoài công việc viết lách, ông còn am tường châm cứu và chữa bệnh Đông y. Sinh thời, Thu Giang có nhiều học trò, nhưng đáng tiếc, ông không để lại một cuốn sách nào viết về y thuật.

Sinh thời, ông viết khá nhiều sách, chủ yếu là sách biên khảo, nghệ thuật sống (thời đó gọi là sách "Học làm người" và Đạo học phương Đông. Các tác phẩm của ông được viết ra
...more

Average rating: 4.26 · 3,197 ratings · 640 reviews · 23 distinct worksSimilar authors
Tôi Tự Học

4.23 avg rating — 1,343 ratings — published 1959 — 3 editions
Rate this book
Clear rating
Óc sáng suốt

4.19 avg rating — 367 ratings — published 1952
Rate this book
Clear rating
Cái Dũng Của Thánh Nhân

4.29 avg rating — 236 ratings — published 1951
Rate this book
Clear rating
Thuật xử thế của người xưa

4.36 avg rating — 194 ratings — published 1954 — 2 editions
Rate this book
Clear rating
Thuật yêu đương

4.06 avg rating — 154 ratings — published 1961 — 2 editions
Rate this book
Clear rating
Một nghệ thuật sống

4.43 avg rating — 129 ratings — published 1960
Rate this book
Clear rating
Phật học tinh hoa

4.35 avg rating — 124 ratings — published 1965 — 4 editions
Rate this book
Clear rating
Thuật tư tưởng

4.19 avg rating — 114 ratings — published 1953 — 2 editions
Rate this book
Clear rating
Cái Cười của thánh nhân

4.18 avg rating — 85 ratings — published 1970 — 2 editions
Rate this book
Clear rating
Nhập môn triết học Đông Phương

4.46 avg rating — 79 ratings — published 1971 — 2 editions
Rate this book
Clear rating
More books by Nguyễn Duy Cần…
KẾT LUẬN

Người học thức, tức là người thà biết ít mà thật biết những gì mình biết, còn những gì mình không biết, thì cũng biết rõ là mình không biết. “Không có sự dốt nát nhục nhã bằng tin tưởng rằng mình đã biết trong khi mình chưa biết”. Văn hóa là một vấn đề thuộc phẩm chứ không phải thuộc lượng.

Tuy nhiên, càng biết rộng càng hay, càng biết sâu càng quý. Một cái học về bề rộng mà kém về bề sâu, là một cái học nông nổi phù phiếm. Một cái học về bề sâu nhưng kém về bề rộng, là một cái học câu chấp hẹp hòi. Cả hai đều là thiếu sót cả. Có được một cái học rộng rãi thì tránh được nạn thiên kiến chấp nhất. Có được một cái học chuyên môn thì cái học của mình mới biến thành thực dụng. Điều hòa được cả hai lối học ấy là thực hiện được mức cao nhất của công trình văn hóa của mình.

Đọc sách và biết đọc sách rất cần, nhưng chính mắt thấy tai nghe, biết nhìn xem và quan sát, biết suy nghĩ và phê bình những sự việc chung quanh ta hằng ngày lại càng cần hơn. Cái lợi của sách là giúp cho mình suy nghĩ, chứ không phải suy nghĩ thế cho mình.

Học khoa học và triết học rất cần, nhưng đào tạo cho mình một tinh thần khoa học và triết học lại càng cần hơn.

Mỗi người, tùy khả năng, tùy phương tiện, tùy tính khí, tùy khuynh hướng… phải biết tự mình tìm thấy một phương pháp thích ứng cho riêng mình.

Thật vậy, sở dĩ “không ai giúp ai được là vì không ai giống ai cả” như Jules Payot đã nói. Và cũng vì tin tưởng như thế nên tôi chỉ nêu lên những nguyên tắc mà không dám đưa ra những thí nghiệm của bản thân. Tôi lại còn muốn nói thêm: “Không ai bắt chước ai được, vì không ai giống ai cả”. Socrate nói rất chí lí : “Tôi không dạy ai được cả, tôi chỉ khêu gợi mà thôi”.
Học cũng như ăn. Tuy là cần thiết cho tất cả mọi người, nhưng không phải món ăn nào cũng hợp cho tất cả mọi người. Có kẻ ăn mau tiêu, có người ăn lâu tiêu: sức tiêu hóa của mỗi người mỗi khác. Lớn ăn khác, nhỏ ăn khác; mạnh ăn khác, đau ăn khác; ở xứ nóng ăn khác, ở xứ lạnh ăn khác. Có phương pháp học, lợi cho người này, nhưng không lợi cho người kia. Ai đã từng đi dạy học đều biết rằng phương pháp dạy phải tùy từng cá nhân mà áp dụng. Nhà giáo dục phải như người trồng cây. Cho nên người Tây phương đã dùng chữ “culture" (*có nghĩa đen là trồng trọt*) để chỉ về văn hóa. Mỗi loại cây đều có những nhu cầu khác nhau, cần sự chăm nom săn sóc khác nhau.

* *

Nói thì dễ… nhưng làm được bấy nhiêu thôi, đâu phải là dễ. “Tri dị, hành nan” hay “tri nan, hành dị”? Theo tôi, cả hai đều khó cả.

Học đâu phải là công việc của một thời kì cắp sách và trường, “thập niên đăng hỏa” mà thực ra, phải là công phu thực hiện của suốt một đời người. “Học là một vấn đề không biết lúc nào là cùng. Còn sống giờ nào, còn phải học giờ nấy”.

Nhưng, học mà không hóa có hại cho tinh thần, cũng như ăn mà không tiêu, có hại cho sức khỏe. Người có học thức là người đã “thần hóa” cái học của mình. Bởi vậy, học mà đến mức gần như quên hết cả sách vở của mình đã học ấy mới gọi được là cái học “tinh nghĩa nhập thần”.

Văn hóa không là quyền sở hữu của bất cứ một dân tộc nào : những quyển Bible, Koran, Bhagavad Gita, Đạo Đức Kinh, Dịch Kinh, Hoa Nghiêm Kinh không phải là của riêng của một màu da, một dân tộc, một thế hệ nào cả. Nó là kho tàng chung của nhân loại. Và người văn hóa cao cũng không phải là người riêng của một màu da, của một dân tộc hay của một thế hệ nào cả, mà là một người đã hoàn thành sứ mạng con người của mình, trong nhân loại.”
Nguyễn Duy Cần, Tôi Tự Học

“Có tự giác mới giác tha, có cứu được mình mới cứu được người. Mình mà còn tham lam thân trữ, nô lệ dục vọng mình, nô lệ thành kiến mình, nô lệ tín ngưỡng mình, còn chết trong một cái lẽ phái nào... thì tốt hơn đừng bận tâm đến việc đời làm chi để đỡ cho đời một cái nạn.”
Nguyễn Duy Cần

“Nếu muốn học "thấy" hãy "bịt mắt lại mà tưởng tượng trước bằng một viễn tượng trong tâm hồn"; nếu muốn học "nghe" hãy "bịt tai lại"; nếu muốn học cách "đọc sách" hãy xếp sách lại mà phỏng đoán trước những gì ta sắp đọc"... đó là để mà lóng nghe cái tiếng dội của tâm hồn. Platon nói rất sâu sắc (...). Hiểu biết, thực ra là một sự nhận ra những gì ta đã biết. Nghĩa là, cái thật biết là cái biết do mình đã tìm ra. Ta chỉ thấy được những gì ta đã thấy. Ta chỉ thích được những gì ta đã thích.”
Nguyễn Duy cần, Tôi Tự Học