Ans Luiken's Reviews > 1Q84

1Q84 by Haruki Murakami
Rate this book
Clear rating

by
4486972
's review
Jul 26, 11

Read from June 15 to July 07, 2011

Cover:

hier staat de titel van het boek.
1Q84 , niet te verwarren met het cijfer 1984.
Het gaat om een trilogie uit 2009.



Er zijn drie hypotheses rond de titel van het werk. Volgens de eerste, en de meest verspreide, gaat het om een verwijzing naar de roman 1984 van George Orwell. In Japan wordt de letter "Q" uitgesproken als kjoe, net als in het Engels, en klinkt het cijfer "9" als "kyū". Een tweede hypothese is een verwijzing naar de novelle Het ware verhaal van A Q van Lu Xun, terwijl het volgens anderen zou gaan over een IQ van 84.
Zelf spreek ik de titel uit als “nainteeneetiekjoe” en ik denk dat de letter “Q” gekozen is in plaats van het cijfer ”9” om aan te duiden dat er naast de werkelijke wereld ook nog een tweede parallelle wereld bestaat.
,



Prelude , de aanhef, intro:


“it’s Only a paper Moon “
It's a Barnum and Bailey World,
Just as phony as it can be
But it wouldn't be make-believe
If you believed in me,



http://www.youtube.com/watch?v=gapCK5...



Ik citeer de intro en link naar een vertolking op youtube omdat de melodie en de tekst van dit liedje heel veel zeggen over de inhoud van het boek.
Murakami is een groot liefhebber van muziek en muziek is voor hem het beste middel om af te dalen in het onderbewuste, die tijdloze andere wereld in onze ziel.
Het eerste muziekstuk dat we “horen” in deel I. is ” Leoš Janáček’s “Sinfonietta” en deze muziek schijnt een mysterieuze verandering te veroorzaken in de wereld van dit boek.
Daarom nu een link:
http://www.youtube.com/watch?v=Izqf3z...


Vorm


De vorm is een superieur spel van stijlen.
De structuur van het boek lijkt aanvankelijk eenvoudig


Afwisselend hebben de hoofdstukken als hoofdpersoon Tengo en Aoname, in boek drie komt daar Ushikawa bij.
Maar de diepere structuur schijnt gebaseerd te zijn op Bach’s “Wohl-Temporierte Clavier.”. Om die structuur te ontdekken zal ik de trilogie meerdere malen moeten herlezen.
Als onderdeel van de vorm moet ik wellicht opmerken dat de personages voortdurend refereren naar andere boeken
zoals Orwell’s “1984.”, Anton Chekov’s “Een reis naar Sakhalin” of “Op zoek naar de verloren tijd” van Marcel Proust.
De hoofdstukken die vanuit Aomame verteld worden, zijn in dit derde deel in de tegenwoordige tijd geschreven. In de eerste twee boeken staan Aomame’s hoofdstukken in de verleden tijd, evenals de rest van het boek. Alleen op cruciale momenten, bijvoorbeeld wanneer er iemand vermoord wordt, schakelt Murakami over naar de tegenwoordige tijd. Met die adrenalinemomenten in het achterhoofd hebben Aomames hoofdstukken in deel drie voor mij constant iets spannends. Bij het lezen sta ik op scherp, zo goed mogelijk voorbereid op elke wending of gebeurtenis.
Ik zie 1q84 als een literair bouwwerk in eclectische stijl waarbij elementen van verschillende voorafgaande literaire stijlen, zowel oosterse als westerse, zijn samengevoegd.


vertaling

rechtstreeks uit het Japans door Jacques Westerhoven

Ik vind de vertaling heel fris en leesbaar al vroeg ik me voortdurend af: hoe zou dit nu klinken in het Japans? Ik weet hoe de muziek klink, die geciteerd wordt, maar hoe klinken de mensen? ( heb wel enig idee omdat ik de film “Norwegian Wood”gezien heb).
Jacques Westerhoven heeft een groot aandeel gehad in het toegankelijk maken van de drie boeken.




De inhoud is mystiek, magisch, in ieder geval mysterieus en voert de lezer voortdurend naar de diepere lagen in zichzelf en de wereld buiten zichzelf, het heden , het verleden, de toekomst, tijdloosheid. Ik vraag me ook af of er sprake is van religiositeit in de zin dat alles met al het andere in verbinding staat.
Als de lezer zich overgeeft aan het geschrevene ontstaat er zeker een binding, een verslaving zelfs.


De belangrijkste personages


Aomame, instructrice in een sportschool en doodsengel van misogyne mannen, en Tengo, wiskundeleraar en schrijver zonder publicaties, zijn dertig en zoekende. Aan beide antihelden gewijde hoofdstukken wisselen elkaar af (twee keer twaalf in boek een en twee), en zo wordt gestaag duidelijk hoe hun schijnbaar losstaande levens met elkaar verknoopt zijn.
Op hun tiende hebben ze als klasgenootjes een diepmagisch moment van intense verbondenheid ervaren. Twintig jaar lang hebben ze de herinnering aan die allesverterende liefde gekoesterd, om op hun dertigste eindelijk toe te geven aan de onweerstaanbare aantrekkingskracht en hun droom na te jagen.
Een bevreemdend liefdesliedje dat de maan bezingt is de ideale soundtrack bij '1q84'. (in Europa werd de melodie van het liedje in de jaren zestig bekend onder de naam “Sukyaki”.
http://www.youtube.com/watch?v=RtXQ31...
Voor Aomame en Tengo blinken er immers twéé manen in de nachtlucht: 'Het was een bijzonder vreemd gezicht. Een nieuwe wereld met een nieuwe maan erbij. Alles onduidelijk, oneindig meerduidig.'

Aomame duidt de nieuwe wereld aldus: 'Op één of ander punt is de wereld zoals ik hem ken verdwenen, en in plaats daarvan is er een andere wereld gekomen - zoals een wissel die is verzet.' Ze doopt de nieuwe wereld, die deze van 1984 verdringt, 1q84: 'qutienvierentachtig. De q staat voor question mark - vraagteken.'
'1q84' illustreert volop de manipulatieve, bezwerende en verneukeratieve mogelijkheden van fictie: Tengo belazert de kluit door als ghostwriter de roman te schrijven waarmee een meisje van zeventien de bestsellerlijsten bestormt; de dodelijke wraakoefeningen van Aomame zijn een werveling van inventieve dekmantels, versluierende dwaalsporen en ijskoude leugens; in de commune die de Little People als uitvalsbasis gebruiken wordt orwelliaans gehersenspoeld.
Ook de literaire ambities van Tengo, die overigens weleens de auteur van '1q84' zou kunnen zijn, leiden tot menig terzijde over de letteren en hun meeslepende, troostende dan wel ontwrichtende kracht.
Het romantische hart van de trilogie is de zoektocht van Tengo en Aomame; zij proberen elkaar na twintig jaar scheiding terug te vinden. Het sprookjeselement wordt vertegenwoordigd door de ‘Little People’, die in de werkelijkheid van 1q84 een ondoorgrondelijk spel spelen, maar ook door het Kattenstadje, de twee manen en zo nog wat. Het thrillerelement komt voor rekening van de Voorhoede, een sekte, die de oren laat hangen naar de Little People en bij het nastreven van haar doelen krasse middelen niet schuwt. De leden zijn verbeten op zoek naar Aomame, die ze verdenken van moord op hun Leider.
Murakami weet de spanning vast te houden door in het derde boek een nieuwe verhaallijn te introduceren. We volgen niet alleen afwisselend Aomame en Tengo, maar ook Ushikawa. Deze onsympathieke man met een lelijk, scheef en dik hoofd vormt misschien wel de grootste bedreiging: hij is bijna in staat om een ontmoeting tussen Tengo en Aomame te voorkomen.







Mijn leeservaring
Bij mij is 1q84 ingeslagen als een mokerslag.
Was voor mij 2009 de zomer van de Stieg Larson trilogie, 2011 wordt voor mij de zomer van 1q84 want ik ben nog lang niet klaar met dit boek.
Ik heb er geen probleem mee dat Murakami
meer dan dertienhonderd bladzijden nodig heeft
om zijn verhaal te vertellen. Het verveelde me geen moment. Ik werd het verhaal ingezogen. De vele fraaie beelden en metaforen en de dromerige verhaallijn die schijnbaar argeloos zijn weg zoek in het dichte struikgewas van mogelijkheden bracht me voortdurend in vervoering.
ik vind het veel beter dan de gemiddelde ‘literaire thriller’.
Ik genoot van alle verwijzingen naar de westerse cultuur ( de doos madeleines (koekjes) van Proust die plotseling voorbij kwamen), de uitgebreide beschrijvingen van alles wat genuttigd wordt (ik ben vast van plan enkele recepten te gaan uitproberen) , de knipoogjes naar Amerikaanse schrijvers, zoals John Irving,
De verhaallijn begon heel “down to earth”, maar toch voelde ik al meteen dat er sprake moest zijn van een soort parallelle wereld zoals eerder beschreven in bij voorbeeld.” Kafka aan het strand” of “De jacht op het verloren schaap”
Ondanks de vele herhalingen en verklaringen voelde ik me voortdurend gedwongen door te blijven lezen doordat 1q84 zoveel vragen oproept. Je wilt weten hoe alles in elkaar past, hoe het onverklaarbare toch verklaard kan worden. Je wilt weten hoe deze parallelle wereld, de wereld van 1q84, naast die van 1984 kan bestaan en of Aomame en Tengo eruit wegkomen. Toch is het geen moeilijk boek: Murakami begeleidt je voortdurend en geeft talloze malen samenvattingen van alles wat gebeurd is.
Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die vinden dat het boek geen diepgang heeft omdat het zo toegankelijk is.
Met die lezers ben ik het dus niet eens:
Hij heeft het vermogen je af te doen vragen of het nodig is om alles opgehelderd te zien. Er zit niets anders op dan je over te geven aan het verhaal en te accepteren dat niet alles een logische verklaring heeft . Pas als je overgeeft aan dit boek zul je optimaal genieten.
Het verwondert me overigens dat ik nog geen metershoge stapels “1Q84”zie liggen in de boekhandels.
Voor mij is het HET boek voor de zomer van 2011.



kritiek op www.bol.com
In deel een ontbrak een heel stuk. Ik retourneerde het boek naar bol.com volgens hun regels.
Vanmorgen ontving ik hetzelfde boek weer terug met de reactie: “Onlangs heeft u een zending retour naar ons gestuurd. Echter kunnen wij deze retour niet in behandeling nemen, i.v.m. incompleet produkt”
Ik vind dit zeer klantonvriendelijk van www.bol.com en raadt iedereen aan dit boek gewoon bij de boekhandel te bestellen.

1 like · likeflag

Sign into Goodreads to see if any of your friends have read 1Q84.
sign in »

Comments (showing 1-2 of 2) (2 new)

dateDown_arrow    newest »

message 1: by Janny (new) - added it

Janny wat een knappe en uitgebreide review. En zo leuk om te leven hoeveel plezier je aan dit boek hebt beleefd. Tja, en als je dan zelf net met veel genoegen Norwegian Wood hebt gelezen dan weet je al wat er op je to-read lijstje bij gaat komen :-)


message 2: by Ans (new) - rated it 4 stars

Ans Luiken Dank je wel Janny.
Wat is Murakami toch een kei. Ik was gisteravond al lezende aangeland in een lange passage in de "Opwindvogelkronieken". Enkele personages uit dat boek waren in WO II in Mantsoerije aangeland en beleefden daar realistische avonturen (was ik niet van Mrakami gewend) . Ik lees deze lange passage uit en ben dan van plan ale geografische plekken op te zoeken door middel van Google Earth.


back to top