Don DeLillo is tot nader order onze favoriete chroniqueur van de uitwassen in de Noord-Amerikaanse samenleving. Sinds zijn debuut 'Americana' uit 1972 registreert de mediaschuwe King of New York in zijn romans duistere fenomenen als samenzweringen, verregaande obsessies met beeldcultuur of welig tierende paranoia. Daarmee behoren 'Witte ruis', 'Weegschaal' en het magnum opus 'Onderwereld' ook meteen tot het beste wat het literaire pretpark van Uncle Sam de afgelopen twintig jaar te bieden had. Alleen jammer dat er slechts met mondjesmaat Nederlandse vertalingen van zijn werk verschijnen: naast bovengenoemde romans is enkel het vorig jaar verschenen 'Jachthond' uit 1978 verkrijgbaar.

'Onderwereld' was in alle opzichten een monument: een ruim achthonderd pagina's lange symfonie, een eigentijdse pendant van 'U.S.A.', de grootse trilogie waarmee John Dos Passos tijdens de jaren dertig van de vorige eeuw het failliet van de American Dream beschreef, en een klankbord voor het onderhuidse rumoer van een samenleving die er veertig jaar Koude Oorlog en een evenredig aantal trauma's op nahoudt. De opvolger 'Lichaamskunst' (Anthos/Manteau) is ietwat bescheidener van opzet: het telt amper honderdzesendertig pagina's, heeft een eenduidige plot en sprankelt van de zuinigheid qua woordkeuze.

Na de zelfmoord van haar echtgenoot, de filmregisseur Rey Robles, zoekt lichaamskunstenaar Lauren Hartke evenwicht op de smeulende puinhopen van haar leven. Ze houdt zich in het huurhuis dat ze met Rey betrok onledig met alledaagsheden, tot ze een achterlijke indringer in huis betrapt. Wanneer die flarden van conversaties die ze met Rey voerde tot in de fijnste details blijkt te kunnen reciteren, raakt Lauren gefascineerd door het tijdsvacuüm waarin de man leeft: 'Hij kan niets doen om zich tijd voor te stellen als iets met een geruststellend verloop, voorbijgaand, stromend, plaatsvindend ? de wereld vindt plaats, dat moet, dat voelen we ? met namen en data en verschillen.' Het emotionele littekenweefsel dat zich heeft gevormd wordt door haar confrontatie met het vleesgeworden verleden dan ook bruusk opengescheurd, tot de ervaring met de vreemde haar de drive levert om zichzelf te recycleren: 'In de spiegel wilde ze de klassieke onzichtbare persoon zien, iemand door wie je geleerd hebt heen te kijken, met niets vertrouwds meer, een griezel in de avondruis van elk openbaar toilet.'

DeLillo toont zich in 'Lichaamskunst' opnieuw een groot stilist: het vraagt behoorlijk wat métier om razende gedachten, slaapdronken gebazel en fracties van een seconde waarin het verstand op standby geplaatst wordt leven in te blazen, maar de schrijver slaagt daar met glans in: 'Dingen die ze zag leken twijfelachtig ? niet twijfelachtig maar voortdurend veranderend, in de greep van de metamorfose, iets wat ook anders is, maar wat, en wat.' Zo is er de briljante ontbijtscène in het eerste hoofdstuk, waarin DeLillo knipoogt naar zijn wat halfslachtige, maar bij momenten trefzekere roman 'Players'. De lezer wordt bovendien moeiteloos meegezogen in Laurens moeizame proces van emotionele genezing: 'Het gaat over wie we zijn wanneer we niet repeteren wie we zijn.' I think you hear me knockin' and I think I'm comin' in: DeLillo heeft met 'Lichaamskunst' een meesterlijke roman over de kunst van het verdwijnen geschreven.